Μια νέα εξέταση αίματος που θα μπορούσε να συμβάλει στην έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του παγκρέατος ανέπτυξε διεθνής ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το City of Hope, έναν από τους μεγαλύτερους εξειδικευμένους οργανισμούς στις ΗΠΑ για την έρευνα και τη θεραπεία του καρκίνου.
Η εξέταση, που ονομάζεται PANXEON, αποτελεί μια υγρή βιοψία και, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μεγάλης διεθνούς μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine, μπορεί να εντοπίζει τον καρκίνο του παγκρέατος σε πρώιμα στάδια, όταν οι θεραπευτικές επιλογές είναι περισσότερες και οι πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης υψηλότερες.
Ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει μία από τις πιο θανατηφόρες μορφές καρκίνου, κυρίως επειδή η διάγνωση γίνεται συχνά όταν η νόσος έχει ήδη προχωρήσει. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στη μελέτη, περίπου το 90% των ασθενών διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, ενώ το ποσοστό πενταετούς επιβίωσης ανέρχεται περίπου στο 14%.
Πώς λειτουργεί η εξέταση
Η PANXEON αναλύει ένα δείγμα αίματος αναζητώντας τρεις διαφορετικούς βιοδείκτες που συνδέονται με τον καρκίνο του παγκρέατος: τα κυκλοφορούντα microRNA, τα microRNA που βρίσκονται σε εξωσώματα και την πρωτεΐνη CA19-9.
Στη συνέχεια, ένας αλγόριθμος Τεχνητής Νοημοσύνης συνδυάζει τα αποτελέσματα των τριών μετρήσεων και παράγει μία συνολική βαθμολογία, η οποία εκτιμά την πιθανότητα παρουσίας καρκίνου του παγκρέατος.
Για την αξιολόγηση της εξέτασης, οι ερευνητές συμπεριέλαβαν σχεδόν 1.800 ασθενείς από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ασία, ώστε να εξετάσουν κατά πόσο τα αποτελέσματα προηγούμενων ερευνών επιβεβαιώνονταν σε διαφορετικούς πληθυσμούς και κλινικά περιβάλλοντα.
Εντόπισε το 87% των καρκίνων στα στάδια 1 και 2
Η εξέταση εντόπισε σωστά τον καρκίνο του παγκρέατος στα στάδια 1 και 2 στο 87% των περιπτώσεων. Το ποσοστό των ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων ήταν 3% στις ομάδες χαμηλού κινδύνου και 16% στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δυνατότητα της εξέτασης να εντοπίζει προκαρκινικές αλλοιώσεις. Η PANXEON ανίχνευσε σε ποσοστό άνω του 64% περιπτώσεις υψηλού βαθμού δυσπλασίας, μιας προχωρημένης προκαρκινικής κατάστασης που συχνά περιγράφεται ως «στάδιο 0».
Το εύρημα αυτό θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερη σημασία για την παρακολούθηση ασθενών με κύστεις στο πάγκρεας, καθώς ενδέχεται να βοηθήσει τους γιατρούς να διακρίνουν με μεγαλύτερη ακρίβεια ποιες αλλοιώσεις χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση ή θεραπευτική παρέμβαση πριν εξελιχθούν σε διηθητικό καρκίνο.
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, η εξέταση αποτελεί ερευνητικό εργαλείο που χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση πριν από την ευρεία εφαρμογή της στον γενικό πληθυσμό.