Έξι συγκεκριμένα συμπτώματα κατάθλιψης που εμφανίζονται στη μέση ηλικία συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας αργότερα στη ζωή, σύμφωνα με νέα μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές του University College London (UCL).

Η κατάθλιψη στη μέση ηλικία θεωρείται εδώ και καιρό παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση άνοιας αργότερα στη ζωή. Νέα ευρήματα που δημοσιεύονται στο περιοδικό «The Lancet Psychiatry» υποδηλώνουν ότι αυτή η σχέση δεν οφείλεται στην κατάθλιψη συνολικά, αλλά σε μια μικρή ομάδα συγκεκριμένων συμπτωμάτων.

Τα συμπτώματα αυτά είναι η απώλεια αυτοπεποίθησης, η αδυναμία αντιμετώπισης προβλημάτων, η έλλειψη ζεστασιάς και στοργής προς τους άλλους, το διαρκές αίσθημα νευρικότητας και άγχους, η δυσαρέσκεια για τον τρόπο εκτέλεσης των εργασιών και οι δυσκολίες συγκέντρωσης.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 5.811 άτομα μέσης ηλικίας που συμμετείχαν στη μελέτη Whitehall II, μια βρετανική μακροχρόνια μελέτη που ξεκίνησε το 1985 και χρηματοδοτήθηκε από το Συμβούλιο Ιατρικής Έρευνας και το ίδρυμα Wellcome Trust. Τα συμπτώματα κατάθλιψης στη μέση ηλικία αξιολογήθηκαν την περίοδο 1997-1999, όταν όλοι οι συμμετέχοντες ήταν ηλικίας 45-69 ετών (μέση ηλικία 55 έτη) και δεν είχαν άνοια. Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτηματολόγιο που κάλυπτε 30 κοινά συμπτώματα κατάθλιψης.

Στη συνέχεια η κατάσταση της υγείας τους παρακολουθήθηκε για 25 χρόνια μέσω εθνικών μητρώων υγείας, με τις διαγνώσεις άνοιας να καταγράφονται έως το 2023. Κατά την περίοδο αυτή, το 10,1% των συμμετεχόντων εμφάνισε άνοια. Η μακρά περίοδος παρακολούθησης επέτρεψε στους ερευνητές να διερευνήσουν τη συσχέτιση κατάθλιψης και άνοιας, πολύ πριν εμφανιστούν οι τυπικές νευροεκφυλιστικές αλλαγές.

Οι αναλύσεις έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες που εμφάνισαν κατάθλιψη (πέντε ή περισσότερα συμπτώματα) στη μέση ηλικία είχαν 27% υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν άνοια στη συνέχεια. Ωστόσο, αυτός ο αυξημένος κίνδυνος οφειλόταν αποκλειστικά στα έξι συγκεκριμένα συμπτώματα σε ενήλικες κάτω των 60 ετών. Ιδιαίτερα η απώλεια αυτοπεποίθησης και η δυσκολία αντιμετώπισης προβλημάτων συσχετίστηκαν με περίπου 50% αυξημένο κίνδυνο άνοιας το κάθε ένα.

Όπως υπογραμμίζουν οι ερευνητές, τα συμπτώματα αυτά μπορούν να οδηγήσουν σε μειωμένη κοινωνική εμπλοκή και λιγότερες εμπειρίες γνωστικής διέγερσης, τα οποία είναι σημαντικά για τη διατήρηση του γνωστικού αποθέματος, δηλαδή της ικανότητας του εγκεφάλου να αντιμετωπίζει βλάβες ή ασθένειες.

Αντίθετα, άλλα συμπτώματα κατάθλιψης, όπως τα προβλήματα ύπνου, ο αυτοκτονικός ιδεασμός ή η κακή διάθεση δεν έδειξαν καμία ουσιαστική συσχέτιση με την άνοια μακροπρόθεσμα.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η εστίαση σε αυτά τα έξι συμπτώματα κατά τη θεραπεία της κατάθλιψης στη μέση ηλικία μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας αργότερα στη ζωή, συμπληρώνοντας ωστόσο ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα. Όπως διευκρινίζουν, οι συμμετέχοντες στη μελέτη Whitehall II ήταν δημόσιοι υπάλληλοι που προσλήφθηκαν τη δεκαετία του 1980 και το δείγμα που χρησιμοποιήθηκε ήταν κατά 72% άνδρες και 92% λευκοί. Χρειάζεται λοιπόν περισσότερη έρευνα σε διαφορετικούς πληθυσμούς για να επιβεβαιωθεί πόσο ισχύουν τα ευρήματα και σε γυναίκες και σε εθνοτικές μειονότητες.

Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα

Οι γυναίκες διατρέχουν γενετικά μεγαλύτερο κίνδυνο για καταθλιπτικές διαταραχές από τους άνδρες, σύμφωνα με μελέτη Αυστραλών ερευνητών που δημοσιεύεται σήμερα στο περιοδικό Nature Communications, η οποία θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο αντιμετώπισης της ασθένειας.

Σε αυτή την επιστημονικά αξιολογημένη μελέτη, η οποία χαρακτηρίζεται ως μία από τις μεγαλύτερες που έχουν διεξαχθεί ποτέ σε αυτόν τον τομέα, οι επιστήμονες ανέλυσαν το DNA σχεδόν 200.000 ατόμων που πάσχουν από κατάθλιψη για να εντοπίσουν κοινούς γενετικούς «δείκτες».

Οι γυναίκες είχαν σχεδόν διπλάσιους γενετικούς δείκτες που συνδέονται με την κατάθλιψη από τους άνδρες, σύμφωνα με τη μελέτη, της οποίας ηγήθηκε το Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας Berghofer στην Αυστραλία.

«Ο εντοπισμός κοινών και συγκεκριμένων γενετικών παραγόντων σε άνδρες και γυναίκες μας επιτρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα τις αιτίες της κατάθλιψης και ανοίγει το δρόμο για πιο εξατομικευμένες θεραπείες», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η ερευνήτρια Τζόντι Τόμας.

Οι ερευνητές εντόπισαν περίπου 13.000 γενετικούς δείκτες που συνδέονται με την κατάθλιψη στις γυναίκες, σε σύγκριση με 7.000 στους άνδρες. Ορισμένες από αυτές τις γενετικές διαφορές θα μπορούσαν επίσης να επηρεάσουν τον μεταβολισμό ή την παραγωγή ορμονών.

«Ανακαλύψαμε κάποιες γενετικές διαφορές που μπορεί να μας βοηθήσουν να εξηγήσουμε γιατί οι γυναίκες με κατάθλιψη εμφανίζουν συχνότερα μεταβολικά συμπτώματα, όπως διακυμάνσεις βάρους ή αλλαγές στα επίπεδα ενέργειας», δήλωσε η Τζόντι Τόμας.

Η καταθλιπτική διαταραχή είναι μια από τις πιο συχνές ψυχικές διαταραχές, που επηρεάζει περισσότερα από 300 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

«Μέχρι σήμερα, δεν έχουν υπάρξει πολλές αξιόπιστες μελέτες που να εξηγούν γιατί η κατάθλιψη επηρεάζει διαφορετικά τις γυναίκες και τους άνδρες, συμπεριλαμβανομένου του πιθανού ρόλου της γενετικής», δήλωσε η ερευνήτρια Μπρίτανι Μίτσελ.

«Όλο και περισσότερα άρθρα δείχνουν ότι πολλά από τα φάρμακα που αναπτύσσονται αυτήν τη στιγμή – και οι έρευνες που διεξάγονται μέχρι σήμερα – επικεντρώνονται κυρίως στους άνδρες», πρόσθεσε.

Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα

Οι γυναίκες διατρέχουν γενετικά μεγαλύτερο κίνδυνο για καταθλιπτικές διαταραχές από τους άνδρες, σύμφωνα με μελέτη Αυστραλών ερευνητών που δημοσιεύεται σήμερα στο περιοδικό Nature Communications, η οποία θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο αντιμετώπισης της ασθένειας.

Σε αυτή την επιστημονικά αξιολογημένη μελέτη, η οποία χαρακτηρίζεται ως μία από τις μεγαλύτερες που έχουν διεξαχθεί ποτέ σε αυτόν τον τομέα, οι επιστήμονες ανέλυσαν το DNA σχεδόν 200.000 ατόμων που πάσχουν από κατάθλιψη για να εντοπίσουν κοινούς γενετικούς «δείκτες».

Οι γυναίκες είχαν σχεδόν διπλάσιους γενετικούς δείκτες που συνδέονται με την κατάθλιψη από τους άνδρες, σύμφωνα με τη μελέτη, της οποίας ηγήθηκε το Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας Berghofer στην Αυστραλία.

«Ο εντοπισμός κοινών και συγκεκριμένων γενετικών παραγόντων σε άνδρες και γυναίκες μας επιτρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα τις αιτίες της κατάθλιψης και ανοίγει το δρόμο για πιο εξατομικευμένες θεραπείες», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η ερευνήτρια Τζόντι Τόμας.

Οι ερευνητές εντόπισαν περίπου 13.000 γενετικούς δείκτες που συνδέονται με την κατάθλιψη στις γυναίκες, σε σύγκριση με 7.000 στους άνδρες. Ορισμένες από αυτές τις γενετικές διαφορές θα μπορούσαν επίσης να επηρεάσουν τον μεταβολισμό ή την παραγωγή ορμονών.

«Ανακαλύψαμε κάποιες γενετικές διαφορές που μπορεί να μας βοηθήσουν να εξηγήσουμε γιατί οι γυναίκες με κατάθλιψη εμφανίζουν συχνότερα μεταβολικά συμπτώματα, όπως διακυμάνσεις βάρους ή αλλαγές στα επίπεδα ενέργειας», δήλωσε η Τζόντι Τόμας.

Η καταθλιπτική διαταραχή είναι μια από τις πιο συχνές ψυχικές διαταραχές, που επηρεάζει περισσότερα από 300 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

«Μέχρι σήμερα, δεν έχουν υπάρξει πολλές αξιόπιστες μελέτες που να εξηγούν γιατί η κατάθλιψη επηρεάζει διαφορετικά τις γυναίκες και τους άνδρες, συμπεριλαμβανομένου του πιθανού ρόλου της γενετικής», δήλωσε η ερευνήτρια Μπρίτανι Μίτσελ.

«Όλο και περισσότερα άρθρα δείχνουν ότι πολλά από τα φάρμακα που αναπτύσσονται αυτήν τη στιγμή – και οι έρευνες που διεξάγονται μέχρι σήμερα – επικεντρώνονται κυρίως στους άνδρες», πρόσθεσε.

Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα

Πλήθος πολιτών κατάκλυσε χθες βράδυ το φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, προκειμένου να παρακολουθήσει τη δεύτερη ημερίδα κοινωνικής ευαισθητοποίησης για την κατάθλιψη, στο πλαίσιο της πρωτοποριακής καμπάνιας της Περιφέρειας Αττικής, με τίτλο «Ψυχή μου» που περιλαμβάνει σειρά προληπτικών δράσεων για την ψυχική υγεία.

Εξειδικευμένοι επιστήμονες και άνθρωποι που έχουν βιώσει τις συνέπειες της κατάθλιψης, αφιερώνοντας τη ζωή τους στην καταπολέμηση αυτής της σύγχρονης μάστιγας, συμμετείχαν σε έναν γόνιμο διάλογο σχετικά με τις καλές πρακτικές πρόληψης και αντιμετώπισης, με στόχο την καταπολέμηση του κοινωνικού στίγματος και του αποκλεισμού των ασθενών.

Στον χαιρετισμό του, ο Δήμαρχος Πειραιά Γιάννης Μώραλης, αφού συνεχάρη την Περιφέρεια και τον Περιφερειάρχη για την πρωτοβουλία, υπογράμμισε την καταλυτική παρέμβαση των τοπικών αρχών στην καταπολέμηση της κατάθλιψης. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «η αυτοδιοίκηση και των δύο βαθμών μπορεί να παίξει ρόλο σε αυτό το τόσο ευαίσθητο θέμα όπως και στο παρελθόν σε άλλες δύσκολες περιπτώσεις στη χώρα μας, για παράδειγμα την περίοδο της πανδημίας, που βρεθήκαμε στην πρώτη γραμμή. Έτσι και τώρα, θέλουμε να δώσουμε απαντήσεις στους συμπολίτες μας, που αντιμετωπίζουν ψυχικές δυσκολίες. Να γνωρίζουν πώς και πού μπορούν να απευθυνθούν και να ζητήσουν βοήθεια. Είμαστε πραγματικά πρόθυμοι να συνεργαστούμε στο πλαίσιο αυτό με την Περιφέρεια Αττικής».

Στην ανάγκη ευαισθητοποίησης της κοινωνίας σε θέματα ψυχικής υγείας, αναφέρθηκε στην τοποθέτησή του ο Αντιπεριφερειάρχης Υγείας και Ψυχίατρος, Δρ. Θάνος Ασκητής, ο οποίος είναι συντονιστής της πρωτοβουλίας. «Οι ημερίδες που διοργανώνει η Περιφέρεια δίνουν ένα ηχηρό μήνυμα ότι κανείς δεν είναι μόνος και ότι πρέπει να μιλάμε ανοιχτά» είπε ο κ. Ασκητής και πρόσθεσε: «Η κατάθλιψη είναι ψυχική ασθένεια που έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις, ωστόσο σήμερα θεραπεύεται – και όσο πιο γρήγορα αντιμετωπιστεί, τόσο το καλύτερο. Πρέπει να καταλάβουμε, ότι η κατάθλιψη δεν είναι ταμπού, ούτε στίγμα. Το μήνυμα μας είναι ότι πρέπει να σταθούμε απέναντι στην κατάθλιψη και να πάμε μπροστά την ψυχική υγεία». Ο κ. Ασκητής ανέφερε επίσης ότι σχεδιάζονται και άλλες πρωτοβουλίες από την Περιφέρεια σχετικά με την καταπολέμηση των εξαρτήσεων και την άνοια, ενώ έκανε ιδιαίτερη μνεία στο ολιστικό πρόγραμμα στήριξης δομών υγείας και στους 66 Δήμους της Αττικής.

Στην προσωπική μάχη που έδωσε με την κατάθλιψη επί μία δεκαετία, αναφέρθηκε ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Σταμάτης Μαλέλης «Δεν μπορούσα κυριολεκτικά να βγω από το σπίτι μου αλλά δεν μιλούσα σε κανέναν. Τώρα έχω βάλει  σκοπό της ζωής μου να ενημερώσω όλους ότι μπορούμε να νικήσουμε το τέρας» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μαλέλης και πρόσθεσε: «Είμαι εδώ για να σας δώσω το μήνυμα: αντιμετωπίστε με δύναμη την κατάθλιψη. Θέλω να απενοχοποίησω το στίγμα για να δείξω ότι δεν πρέπει να το κρύβεις, αλλά να απευθυνθείς στους ειδικούς για να γίνεις καλά».

Ο υπεύθυνος των εκπαιδευτηρίων της Ιεράς Μητρόπολης Πειραιώς π. Νικόλαος Βουρλάτος, εκπροσωπώντας τον Μητροπολίτη κ. Σεραφείμ, σημείωσε ότι «η κατάθλιψη είναι μια σύγχρονη ασθένεια, αλλά δυστυχώς είναι ένα θέμα ταμπού», εξαίροντας τη συμβολή των ημερίδων στην προσπάθεια άρσης του κοινωνικού στίγματος, ενώ μετέφερε την πρόθεση της Μητρόπολης να συμμετάσχει ενεργά στη διοργάνωση ανάλογων δράσεων στον Πειραιά.

«Σιωπηλή πανδημία» χαρακτήρισε η Ομότιμη Καθηγήτρια Ψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Μαρίνα Οικονόμου-Λαλιώτη την κατάθλιψη, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην 6η θέση στον κόσμο όσον αφορά στα ποσοστά ασθενών, επισημαίνοντας ότι πλήττονται περισσότερο οι γυναίκες, ενώ οι άνδρες έχουν μεγαλύτερη δυσκολία στο να απευθυνθούν σε ειδικό θεραπευτή. Ειδική αναφορά έκανε επίσης στη συνεργασία που είχε με τον κ. Χαρδαλιά σε προγράμματα ψυχικής υγείας, κατά τη θητεία του ως Δήμαρχος Βύρωνα.

Για την παιδική και εφηβική κατάθλιψη μίλησε η Ομότιμη Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Ελένη Λαζαράτου, η οποία επεσήμανε την αναγκαιότητα για έγκαιρη διάγνωση των συμπτωμάτων και άμεση θεραπεία, ώστε να μην συνεχιστεί η διαταραχή στον ενήλικο βίο. Επίσης, η κυρία Λαζαράτου αναφέρθηκε στον ιδιαίτερο ρόλο των γονέων για την αντιμετώπιση της παιδικής κατάθλιψης, καθώς και στην ανάγκη για βελτίωση των όρων ζωής των παιδιών στη σύγχρονη εποχή.

Στην εκδήλωση, την οποία συντόνισε η δημοσιογράφος Στέλλα Στυλιανού, παραβρέθηκαν οι Αντιπεριφερειάρχες Πειραιά Σταυρούλα Αντωνάκου, Πολιτικής Προστασίας Λεωνίδας Μανωλάκος, Χωρικού Σχεδιασμού, Πολεοδομικών Θεμάτων και Εφαρμογών Λευτέρης Κοσμόπουλος, περιφερειακοί σύμβουλοι και υπηρεσιακά στελέχη της Περιφέρειας Αττικής.

Ημερίδες της Περιφέρειας για την κατάθλιψη σε κάθε γωνιά της Αττικής

Η χθεσινή ενημερωτική ημερίδα ήταν η δεύτερη από τις συνολικά οκτώ που έχει προγραμματίσει η Περιφέρεια Αττικής σε ισάριθμους Δήμους του Λεκανοπεδίου το επόμενο διάστημα. Ακολουθούν:

– Παρασκευή 4 Απριλίου στις 18:00, Δήμος Αθηναίων (Αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης» στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου)

– Παρασκευή 11 Απριλίου, στις 18:30, Δήμος Μεγαρέων (Στρατουδάκειο Πολιτιστικό Κέντρο)

– Τρίτη 6 Μαΐου, στις 18:30, Δήμος Περιστερίου (Αμφιθέατρο Δημαρχιακού Μεγάρου)

– Παρασκευή 9 Μαΐου στις 18:30, Δήμος Λαυρίου (Πολιτιστικό Κέντρο Κερατέας)

– Παρασκευή 23 Μαΐου στις 18:30, Δήμος Γλυφάδας (Δημοτικό Κινηματοθέατρο «Μελίνα Μερκούρη») και

– Δευτέρα 26 Μαΐου στις 19:00, Δήμος Περάματος (Κεντρική Αίθουσα Εκδηλώσεων Δημαρχείου Περάματος)

Υπενθυμίζεται ότι η πρωτοποριακή αυτή καμπάνια της Περιφέρειας Αττικής υλοποιείται με τη συνδρομή του «Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης Περιφέρειας Αττικής – Social Network Αττική» και τους πόρους του ΕΚΤ+ του Προγράμματος «ΑΤΤΙΚΗ» 2021 – 2027.

Πρόκειται για ένα πολυεπίπεδο σχέδιο με τρεις βασικούς άξονες, στο οποίο περιλαμβάνεται επίσης – πέρα από τις ενημερωτικές ημερίδες – μία μεγάλη επικοινωνιακή καμπάνια με έξι θεματικά βίντεο, καθώς και η επιμόρφωση των στελεχών των κοινωνικών δομών της Περιφέρειας και των Δήμων, καθώς και άλλων συγχρηματοδοτούμενων δομών, όπως κέντρα κοινότητας, δομές αστέγων, ξενώνες κακοποιημένων γυναικών κ.α.

Όπως έχει δηλώσει ο Περιφερειάρχης, στόχος είναι οι ημερίδες κοινωνικής ευαισθητοποίησης να επεκταθούν και στους 66 Δήμους της Αττικής.

Σημειώνεται, τέλος, ότι η Περιφέρεια έχει ήδη δρομολογήσει πρόσθετες παρεμβάσεις για την ψυχική υγεία και τις εξαρτήσεις, προϋπολογισμού 30 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και δικαιούχους τα κατά περίπτωση αρμόδια νομικά πρόσωπα του Υπουργείου Υγείας.

Οι ενήλικες με ιστορικό κατάθλιψης εμφανίζουν μακροχρόνιες σωματικές παθήσεις περίπου 30% ταχύτερα σε σχέση με εκείνους που δεν έχουν κατάθλιψη, όπως διαπιστώνει έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ανοικτής πρόσβασης «PLOS Medicine».

Οι ερευνητές, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, μελέτησαν δεδομένα για 172.556 άτομα ηλικίας 40-71 ετών από τη βάση δεδομένων UK Biobank, τα οποία παρακολουθήθηκαν για μέσο όρο 6,9 χρόνια. Από αυτούς το 17.8% είχε ιστορικό διαγνωσμένης κατάθλιψης. Στην αρχή της μελέτης εντοπίστηκε ότι τα άτομα με κατάθλιψη είχαν περισσότερες σωματικές παθήσεις(τρεις κατά μέσο όρο) από τα άτομα χωρίς κατάθλιψη (δύο κατά μέσο όρο).

Οι πιο συχνές σωματικές παθήσεις κατά την έναρξη της μελέτης ήταν η υπέρταση (33,4% των ατόμων με ιστορικό κατάθλιψης έναντι 29,6% των ατόμων χωρίς ιστορικό κατάθλιψης), η αλλεργική και η χρόνια ρινίτιδα (32,4% έναντι 26,7%) και η οστεοαρθρίτιδα (27% έναντι 19,1%).

Κατά τη διάρκεια της περιόδου μελέτης, οι ενήλικες με ιστορικό κατάθλιψης εμφάνισαν κατά μέσο όρο 0,2 πρόσθετες σωματικές παθήσεις ανά έτος, ενώ οι ενήλικες χωρίς κατάθλιψη 0,16. Οι πιο συχνές νέες παθήσεις ήταν η οστεοαρθρίτιδα (15,7% των ατόμων με κατάθλιψη έναντι 12,5% για τα άτομα χωρίς), η υπέρταση (12,9% έναντι 12%) και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (13,8% έναντι 9,6%).

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν ότι η προηγούμενη διάγνωση της κατάθλιψης αποτελεί δείκτη κινδύνου για την ανάπτυξη μακροχρόνιων καταστάσεων σωματικής υγείας κατά τη μέση και μεγαλύτερη ηλικία. Ωστόσο, τα περισσότερα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης είναι σχεδιασμένα για τη θεραπεία μεμονωμένων παθήσεων. Όπως επισημαίνουν, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ολοκληρωμένες προσεγγίσεις για τη διαχείριση της σωματικής και ψυχικής υγείας.

Οι περισσότερες ψυχιατρικές διαταραχές στην τρίτη ηλικία είναι διάφορες μορφές κατάθλιψης και η άνοια, ενώ ακολουθούν σε συχνότητα οι φοβίες και οι παρανοϊκές διαταραχές. Προσοχή χρειάζεται πάντα στις ψυχιατρικές εκδηλώσεις που αποτελούν παρενέργεια φαρμάκων, καθώς το μεγάλο ποσοστό των ατόμων άνω των 65 λαμβάνει κάποιο φάρμακο και σημαντική μερίδα αυτών μπορεί να κάνει λάθη κατά τη λήψη.

Σύμφωνα με την κα Αναστασία Κώνστα, Αναπληρώτρια καθηγήτρια ψυχιατρικής ΑΠΘ, η κατάθλιψη δεν είναι υποχρεωτικό συνεπακόλουθο της γήρανσης και δεν θα πρέπει να θεωρείται φυσιολογική σε οποιαδήποτε ηλικία, ενώ συμπτώματα όπως η μείωση των κοινωνικών επαφών και δραστηριοτήτων, η ελάττωση λήψης πρωτοβουλιών, το άγχος και η ανησυχία, θα πρέπει να θέτουν την υποψία της ασθένειας για τη διάγνωση.

Αν και η κατάθλιψη είναι αναμφισβήτητα το πιο κοινό ψυχιατρικό πρόβλημα των γηριατρικών ασθενών, η συχνότητά της εξαρτάται από κοινωνικούς, ψυχολογικούς και βιολογικούς παράγοντες.

Το 10-25% των ηλικιωμένων εμφανίζουν συμπτώματα κλινικά σημαντικής κατάθλιψης και το ποσοστό αυτό είναι ιδιαίτερα υψηλό σε γηροκομεία και οίκους ευγηρίας.

Στις διαταραχές της συμπεριφοράς γενικά θα πρέπει πάντα να αποκλείεται η νόσος του Alzheimer, που είναι πολύ συνηθέστερη και μπορεί να εμφανίζεται με τέτοιες εκδηλώσεις αλλά και οι φαρμακευτικές παρενέργειες. Ο συνδυασμός φαρμακοθεραπείας και ψυχοθεραπείας βοηθά στις περισσότερες περιπτώσεις, τονίζουν οι ειδικοί.

Μια παγκόσμια μελέτη εντόπισε 300 νέους γενετικούς παράγοντες κινδύνου για την κατάθλιψη, χάρη στη χρήση ενός ευρύτερου δείγματος πληθυσμού. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 3,8% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από κατάθλιψη οποιαδήποτε στιγμή, επηρεάζοντας περίπου 280 εκατομμύρια ανθρώπους. Ενώ μια σειρά παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των αρνητικών συμβάντων της ζωής, της σωματικής κακής υγείας και του στρες, αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης, η διαταραχή έχει επίσης μια γενετική συνιστώσα.

Μια διεθνής ομάδα ερευνητών, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και το King’s College του Λονδίνου, μελέτησε ανώνυμα γενετικά δεδομένα από περισσότερους από 5 εκατομμύρια ανθρώπους σε 29 χώρες, εκ των οποίων το 25% είχε μη ευρωπαϊκή καταγωγή. Προηγούμενη έρευνα για τη γενετική συνιστώσα της κατάθλιψης αφορούσε κυρίως λευκούς, πλουσιότερους πληθυσμούς, παραμελώντας το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου. Συμπεριλαμβάνοντας ένα πιο ποικίλο δείγμα, οι ερευνητές της μελέτης μπόρεσαν να εντοπίσουν νέους παράγοντες κινδύνου.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Cell», εντόπισε 700 γενετικές παραλλαγές που σχετίζονται με την ανάπτυξη κατάθλιψης, εκ των οποίων σχεδόν οι μισές δεν είχαν συνδεθεί ποτέ με την εν λόγω διαταραχή. Αυτές οι μικρές αλλαγές στο DNA συνδέθηκαν με νευρώνες σε πολλαπλές περιοχές του εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που ελέγχουν τα συναισθήματα.

Συνολικά, 100 από τις νέες γενετικές διαφορές εντοπίστηκαν χάρη στο γεγονός ότι στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν άτομα αφρικανικής, ασιατικής, ισπανικής και νοτιοασιατικής καταγωγής. Παρόλο που κάθε γενετικός παράγοντας κινδύνου για την κατάθλιψη είναι πολύ μικρός, το σωρευτικό τους αποτέλεσμα σε άτομα που φέρουν πολλαπλές παραλλαγές DNA, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο, σύμφωνα με τη μελέτη.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα ευρήματα θα επιτρέψουν στους επιστήμονες να προβλέψουν τον κίνδυνο της κατάθλιψης με μεγαλύτερη ακρίβεια, ανεξαρτήτως εθνικότητας, και να αναπτύξουν πιο ποικιλόμορφες θεραπευτικές επιλογές, μειώνοντας τις ανισότητες στην υγεία.

Τι αποκάλυψε η μελέτη

Σύμφωνα με τη μελέτη, 308 γονίδια συσχετίστηκαν με υψηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης. Οι ερευνητές εξέτασαν περισσότερα από 1.600 φάρμακα για να δουν αν επηρεάζουν αυτά τα γονίδια. Εκτός από τα αντικαταθλιπτικά, η μελέτη εντόπισε ότι η πρεγκαμπαλίνη (pregabalin) που χρησιμοποιείται για τον χρόνιο πόνο και η μοδαφινίλη (modafinil) που χρησιμοποιείται για τη ναρκοληψία, επηρεάζουν αυτά τα γονίδια και επομένως θα μπορούσαν ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία της κατάθλιψης. Ωστόσο, θα χρειαστούν περαιτέρω μελέτες και κλινικές δοκιμές για να διερευνηθεί η δυνατότητα αυτών των φαρμάκων σε ασθενείς με κατάθλιψη, είπαν οι συγγραφείς.

«Υπάρχουν τεράστια κενά στην κατανόηση της κλινικής κατάθλιψης που περιορίζουν τις ευκαιρίες βελτίωσης των αποτελεσμάτων για όσους επηρεάζονται» δήλωσε ο Άντριου ΜάκΙντος, ένας από τους κύριους συγγραφείς της μελέτης και καθηγητής στο Κέντρο Κλινικών Επιστημών του Εγκεφάλου του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου.

«Οι μεγαλύτερες και πιο αντιπροσωπευτικές μελέτες σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ζωτικής σημασίας για την παροχή των γνώσεων που απαιτούνται για την ανάπτυξη νέων και καλύτερων θεραπειών και την πρόληψη ασθενειών σε άτομα που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν την πάθηση» τόνισε.

Αναφερόμενος στα ευρήματα της μελέτης, ο Δρ. Ντέιβιντ Κρεπάζ-Κέι, επικεφαλής έρευνας στο Ίδρυμα Ψυχικής Υγείας, είπε ότι η ποικιλία του γενετικού δείγματος της μελέτης ήταν «ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός», αλλά σημείωσε πως οι γενετικοί παράγοντες κινδύνου δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως οριστικός οδηγός θεραπείας.

«Ενώ μελέτες όπως αυτή μπορούν να βοηθήσουν στη διαμόρφωση μέτρων για άτομα που διατρέχουν υψηλότερο γενετικό κίνδυνο, η πρόληψη της κατάθλιψης πρέπει να επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση των ευρύτερων ζητημάτων στην κοινωνία που επηρεάζουν την ψυχική υγεία σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό, όπως η φτώχεια και ο ρατσισμός», τόνισε ο επιστήμονας.

Η αύξηση της κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο κατάθλιψης με την πάροδο του χρόνου, σύμφωνα με μια ολοκληρωμένη νέα μελέτη διδύμων που περιλάμβανε συμμετέχοντες από τις ΗΠΑ, την Αυστραλία, τη Δανία και τη Σουηδία.

Οι μελέτες διδύμων είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για τους επιστήμονες επειδή τα δίδυμα είναι τόσο παρόμοια γενετικά. Οποιεσδήποτε διαφορές στην υγεία – όπως τα συμπτώματα της κατάθλιψης, σε αυτήν την περίπτωση – είναι επομένως πιο πιθανό να οφείλονται σε μεταβλητές όπως η διατροφή, η άσκηση και οι συνθήκες διαβίωσης.

Με επικεφαλής ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας (UNSW) στην Αυστραλία, η μελέτη ανέλυσε δεδομένα για τη διατροφή και τη διάθεση από 3.483 άτομα. Όλοι οι συμμετέχοντες ήταν ηλικίας 45 ετών και άνω, με περιόδους παρακολούθησης έως και 11 ετών.

Η ομάδα διαπίστωσε μια «μέτρια» διαφορά στα συμπτώματα κατάθλιψης μεταξύ εκείνων που κατανάλωναν υψηλή ποσότητα φρούτων και λαχανικών (κατά μέσο όρο 2,1 και 2 μερίδες την ημέρα αντίστοιχα) και εκείνων που κατανάλωναν μικρή ποσότητα (0,3 και 0,5 κατά μέσο όρο ημερήσιες μερίδες αντίστοιχα). Όταν οι ερευνητές συνέκριναν τη μέτρια πρόσληψη λαχανικών και φρούτων με τη χαμηλή πρόσληψη, η διαφορά στην κατάθλιψη ήταν λιγότερο έντονη.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες στη μελέτη εξακολουθούσαν να καταναλώνουν λιγότερη ποσότητα λαχανικών και φρούτων από τη συνιστώμενη, η οποία είναι τουλάχιστον πέντε μερίδες την ημέρα.

«Διαπιστώσαμε ότι η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών στις δύο μεγάλες σκανδιναβικές μελέτες ήταν ιδιαίτερα χαμηλή, με τον μέσο όρο και για τις δύο να είναι λιγότερο από το ήμισυ της συνιστώμενης πρόσληψης», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Άναμπελ Μάτισον από το UNSW.

«Δεν είναι ξεκάθαρο ποια θα ήταν η μείωση του κινδύνου κατάθλιψης εάν η πρόσληψη αυξανόταν στα συνιστώμενα επίπεδα» πρόσθεσε.

Αν και τα δεδομένα δεν είναι αρκετά λεπτομερή για να αποδείξουν αιτιότητα– η σωματική άσκηση, για παράδειγμα, δεν συμπεριλήφθηκε στην ανάλυση – το σχετικά μεγάλο μέγεθος δείγματος και η χρήση των διδύμων υποδηλώνουν ότι υπάρχει μια συσχέτιση.

Γνωρίζουμε ήδη ότι τα φρούτα και τα λαχανικά έχουν πολλά οφέλη για την υγεία μας. Προηγούμενες μελέτες έχουν ήδη επισημάνει τη σχέση μεταξύ της διατροφής και της κατάθλιψης, καθώς και μεταξύ της κατάθλιψης και της υγείας του εντέρου.

Η ηλικία των συμμετεχόντων στη μελέτη είναι επίσης σημαντική: οι καταθλιπτικές διαταραχές τείνουν να κορυφώνονται σε ενήλικες μεταξύ 55 και 75 ετών και αυτή η έρευνα δείχνει ότι η κατανάλωση περισσότερων φρούτων και λαχανικών είναι δυνητικά ένας απλός τρόπος αντιμετώπισης αυτού του κινδύνου.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Scientific Reports».

Πηγή: ertnews, Science Alert

Ο Περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαρδαλιάς, σας προσκαλεί τη Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου, στις 12:00, σε Συνέντευξη Τύπου για την καμπάνια που διοργανώνει η Περιφέρεια Αττικής για την ψυχική υγεία και τις δράσεις ευαισθητοποίησης για την κατάθλιψη.

Με κεντρικό σύνθημα: «Μιλάμε ανοιχτά – Σπάμε τα ταμπού», ειδικοί επιστήμονες και άνθρωποι που βίωσαν τις συνέπειες της σύγχρονης αυτής «μάστιγας», θα μιλήσουν μαζί με τον Περιφερειάρχη για τους βασικούς άξονες της δράσης.

Η Συνέντευξη Τύπου θα πραγματοποιηθεί στο ξενοδοχείο Athens Avenue Hotel (Λεωφόρος Συγγρού 182, Καλλιθέα).

Το φαγητό τη μέρα ωφελεί περισσότερο την ψυχική υγεία, ενώ τη νύχτα μπορεί να αυξήσει την κατάθλιψη και το άγχος, συμπέρανε μια νέα μικρή αμερικανική επιστημονική έρευνα, η οποία δείχνει ότι ο χρονισμός του φαγητού παίζει κάποιον ρόλο στην ψυχική κατάσταση ενός ανθρώπου.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρ Φρανκ Σιρ, διευθυντή του Προγράμματος Ιατρικής Χρονοβιολογίας του Τμήματος Διαταραχών Ύπνου του Νοσοκομείου Brigham and Women’s στη Βοστώνη, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (Proceedings of the National Academy of Sciences-PNAS), βρήκαν ότι όσοι από τους 19 συμμετέχοντες (12 άνδρες και επτά γυναίκες) έτρωγαν, εκτός από τη μέρα, και αργά το βράδυ, είχαν κατά 26% αυξημένα επίπεδα καταθλιπτικής διάθεσης και κατά 16% άγχους.

Ο Σιρ επεσήμανε ότι η μελέτη αφορά, μεταξύ άλλων, όσους εργάζονται συχνά σε νυχτερινές βάρδιες οπότε τρώνε τότε, όσους κάνουν μακρινά υπερατλαντικά ταξίδια και όσους έχουν αϋπνίες με αποτέλεσμα να το ρίχνουν στο φαγητό. «Η μελέτη μας φέρνει έναν νέο “παίκτη” επί τάπητος: το πότε τρώει κανείς, έχει σημασία για την ψυχική διάθεσή μας», τόνισε.

Οι εργαζόμενοι τα βράδια (υγειονομικοί, βιομηχανικοί εργάτες, υπηρεσίες ασφαλείας και άλλες ζωτικές υπηρεσίες) αποτελούν έως το 20% του εργατικού δυναμικού στις σύγχρονες κοινωνίες. Η νυχτερινή εργασία τείνει να απορρυθμίσει το κεντρικό βιολογικό (κιρκάδιο) ρολόι στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα, πέρα από άλλες πιθανές επιπτώσεις στην υγεία, να αυξάνεται η πιθανότητα κατάθλιψης και άγχους.