Πίσω από την ατελείωτη ροή βίντεο μικρής διάρκειας στο TikTok, δεν κρύβεται μόνο ένας έξυπνος αλγόριθμος, αλλά και οι βαθύτερες συναισθηματικές μας ανάγκες. Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Psychology, ο τρόπος με τον οποίο σχετιζόμαστε με τους άλλους μπορεί να καθορίσει το αν θα αναπτύξουμε εθιστικές συμπεριφορές στην πλατφόρμα.
Η σύνδεση του scrolling με τον φόβο της απόρριψης
Το βασικό εύρημα της έρευνας δείχνει ότι άτομα με υψηλό «άγχος προσκόλλησης» –δηλαδή εκείνοι που βιώνουν έντονο φόβο εγκατάλειψης ή ανάγκη για διαρκή καθησυχασμό– είναι πιο επιρρεπή στον εθισμό. Για αυτούς τους χρήστες, το scrolling λειτουργεί ως «καταπραϋντικό»:
- Ψυχαναγκαστικός έλεγχος: Η ανάγκη για άμεση επιβεβαίωση μέσα από likes και σχόλια.
- Συναισθηματική ρύθμιση: Η χρήση των βίντεο ως μέσο απόδρασης από τη δυσφορία ή τη μοναξιά.
- Φαύλος κύκλος: Η προσωρινή ανακούφιση που προσφέρει το περιεχόμενο ακολουθείται από επιστροφή στο scrolling μόλις επανεμφανιστεί το άγχος.
Περισσότερο από ψυχαγωγία: Ένας μηχανισμός αντιμετώπισης
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι για πολλούς χρήστες το TikTok δεν είναι απλώς ψυχαγωγία, αλλά ένας μηχανισμός αντιμετώπισης εσωτερικών καταστάσεων. Αυτό το μοτίβο θυμίζει άλλους συμπεριφορικούς εθισμούς, όπου η δραστηριότητα γίνεται απαραίτητη για τη διαχείριση του στρες. Οι συνέπειες, ωστόσο, είναι ορατές στην καθημερινότητα: μειωμένο εύρος προσοχής, διαταραχές ύπνου και αυξημένο άγχος.
Πώς να σπάσετε τον «ψηφιακό δεσμό»
Η μελέτη καταλήγει στο ότι η αναγνώριση των συναισθηματικών κινήτρων πίσω από τη χρήση είναι το πρώτο βήμα για τη θεραπεία. Μερικές αποτελεσματικές στρατηγικές περιλαμβάνουν:
- Θέσπιση αυστηρών χρονικών ορίων στη χρήση των εφαρμογών.
- Αποφυγή των social media σε στιγμές συναισθηματικής ευαλωτότητας.
- Ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων, όπως η σωματική άσκηση ή η άμεση κοινωνική αλληλεπίδραση.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα