Στην καθιερωμένη κυριακάτικη ανασκόπηση του κυβερνητικού έργου προχώρησε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κάνοντας απολογισμό μιας εβδομάδας με επίκεντρο τη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών, τις νέες παρεμβάσεις για την ανάσχεση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης, καθώς και μια σειρά από θεσμικές τομές στην κοινωνική πολιτική, τις μεταφορές και τη δημόσια υγεία.
Οι ελληνικές πρωτοβουλίες στη Σύνοδο Κορυφής
Ο Πρωθυπουργός ξεκίνησε την τοποθέτησή του από τις εργασίες της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ, υπογραμμίζοντας ότι τρεις μείζονες ελληνικές πρωτοβουλίες συζητήθηκαν εκτενώς και έλαβαν το πράσινο φως από τους Ευρωπαίους ηγέτες ώστε να εξειδικευτούν άμεσα από την Κομισιόν. Πρόκειται αρχικά για την πρόταση έκτακτης προσαρμογής των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, ώστε χώρες με πλεονάσματα όπως η Ελλάδα να στηρίζουν στοχευμένα νοικοκυριά και επιχειρήσεις εν μέσω ενεργειακής κρίσης.
Παράλληλα, προωθείται η δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού αντιμετώπισης υβριδικών απειλών στο μεταναστευτικό κατά τα πρότυπα των κρίσεων στον Έβρο και τη Θέουτα, καθώς και η θέσπιση ενός ενιαίου και αυστηρού ευρωπαϊκού πλαισίου ηλικιακών ορίων για την πρόσβαση των ανηλίκων στα social media.
Μειώσεις στην αντλία, πετρέλαιο θέρμανσης και στήριξη αλιέων
Στο εσωτερικό μέτωπο, ο κ. Μητσοτάκης ανέλυσε το πακέτο παρεμβάσεων για την ενέργεια, το οποίο αφορά σχεδόν 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά. Στο πετρέλαιο θέρμανσης εφαρμόζεται επιδότηση 40 λεπτών το λίτρο με το κόστος να μοιράζεται ανάμεσα σε κράτος και διυλιστήρια, ενώ παράλληλα αυξάνεται κατά 30% το επίδομα θέρμανσης, ρίχνοντας την τιμή στα 1,55 ευρώ και κοντά στα 1,35 ευρώ για τους δικαιούχους του επιδόματος.
Στα καύσιμα κίνησης ισχύει άμεση μείωση στην αντλία έως τις 31 Οκτωβρίου κατά 20 λεπτά στο diesel και 10 λεπτά στην αμόλυβδη χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, ενώ για τους αλιείς η επιδότηση πετρελαίου αυξάνεται στα 40 λεπτά το λίτρο, συνοδευόμενη από κονδύλι 15 εκατομμυρίων ευρώ για αποζημιώσεις ζημιών στα δίχτυα από προστατευόμενα είδη.
Οικογένεια, Παιδεία και Προστασία Ανηλίκων στα Social Media
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις πρωτοβουλίες για τα παιδιά και την οικογένεια. Στους βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς, η μετάβαση θα γίνεται πλέον από την ηλικία των 2 ετών αντί για 2,5 ώστε να απελευθερωθούν θέσεις για βρέφη, ενώ σε Αττική και Θεσσαλονίκη αυξάνεται η χωρητικότητα κατά 15%.
Στον τομέα των σχολικών γευμάτων, η διανομή επεκτείνεται σε 2.000 σχολεία φτάνοντας τα 250.000 γεύματα ημερησίως υπό τους αυστηρούς ελέγχους των ΟΠΕΚΑ και ΕΦΕΤ. Ταυτόχρονα, το νομοσχέδιο που θεσπίζει όριο ηλικίας τα 15 έτη για πρόσβαση στα social media ψηφίζεται την ερχόμενη Πέμπτη στη Βουλή, μεταφέροντας την ευθύνη ελέγχου στις ίδιες τις πλατφόρμες μέσω του Kids Wallet.
Υποδομές, Ενέργεια, Μεταφορές και Πολιτισμός
Στις υποδομές και τη βελτίωση της καθημερινότητας, παραδόθηκε ο πρώτος πλήρως ανακατασκευασμένος συρμός της Γραμμής 1 του Μετρό, με παράλληλο πρόγραμμα αναβάθμισης στις Γραμμές 2 και 3 και προμήθεια 19 νέων συρμών. Στο Κιλκίς τέθηκε σε λειτουργία το νέο δημόσιο Θεραπευτήριο Χρόνιων Παθήσεων 50 κλινών, ενώ στις Νέες Καρυές Θεσσαλίας εγκαινιάστηκε η μεγαλύτερη αυτόνομη μονάδα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στην Ελλάδα. Επιπλέον, υπεγράφη η συμφωνία παραχώρησης του Υποστέγου Β στο Ελληνικό για τη δημιουργία του «Σπιτιού της Γυμναστικής» για τα επόμενα 30 χρόνια, ενώ στον πολιτισμό ολοκληρώθηκε ο ιστορικός επαναπατρισμός 22 παράνομα εξαχθέντων αρχαιοτήτων από το Ισραήλ.
Το ρεκόρ μεταμοσχεύσεων και η πρόληψη στην Υγεία
Κλείνοντας τον απολογισμό του, ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην έναρξη αποστολής των SMS για τις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις καρκίνου του μαστού μέσω του προγράμματος «Προλαμβάνω», υπογραμμίζοντας τη σημασία της οικοδόμησης μιας νέας κουλτούρας υγείας.
Παράλληλα, εξήρε το ορόσημο των 251 μεταμοσχεύσεων που πραγματοποιήθηκαν από τις αρχές του έτους χάρη στη μεγαλόψυχη απόφαση 114 δοτών οργάνων, ευχαριστώντας θερμά τις οικογένειές τους και το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, ενώ έκανε ειδική μνεία στο Ωνάσειο για τις πρωτοποριακές επεμβάσεις μεταμόσχευσης νεφρού σε παιδιά πολύ χαμηλού βάρους.
Η ανάρτηση του Πρωθυπουργού:
“Κατά πλειοψηφία τα σχόλιά σας στην προηγούμενη ανασκόπηση ήταν υπέρ της νέας δομής. Οπότε θα την κρατήσουμε και, όπως θα δείτε, έχω ενσωματώσει κάποιες ιδέες που μου δώσατε.
Θα ξεκινήσω από τη Σύνοδο Κορυφής που ολοκληρώθηκε την Παρασκευή και είχε έντονο ελληνικό χρώμα, καθώς τρεις μείζονες ελληνικές πρωτοβουλίες συζητήθηκαν εκτενώς και πήραν το πράσινο φως από τους Ευρωπαίους ηγέτες για να εξειδικευτούν περαιτέρω. Αναφέρομαι στην πρότασή μας για έκτακτη προσαρμογή των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων λόγω της ενεργειακής κρίσης ώστε χώρες με πλεονάσματα, όπως η Ελλάδα, να μπορούν να στηρίξουν στοχευμένα για όσο διαρκεί η κρίση νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η Σύνοδος ζήτησε από την Κομισιόν να έρθει με προτάσεις για αυτό το ζήτημα άμεσα. Αναφέρομαι επίσης στον ευρωπαϊκό μηχανισμό για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών στο μέτωπο της μετανάστευσης, σαν αυτή που ζήσαμε στον Έβρο το 2020 και πρόσφατα στη Θέουτα της Ισπανίας, και βεβαίως στη θέσπιση ενός πιο αυστηρού πλαισίου ηλικιακών ορίων για πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όλα αυτά είναι ελληνικές προτάσεις που γίνονται ευρωπαϊκές πολιτικές. Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί πιο γρήγορα και στα τρία μέτωπα και εμείς είμαστε εδώ για να συνεχίσουμε να πιέζουμε προς αυτή την κατεύθυνση. Η Ελλάδα έχει πλέον ισχυρή φωνή στην Ευρώπη και την αξιοποιεί για το συμφέρον των Ελλήνων και φυσικά των Ευρωπαίων πολιτών.
Σε ό,τι μας αφορά, αυτήν την εβδομάδα προχωρήσαμε σε νέα μέτρα για να περιορίσουμε τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Πρώτα απ’ όλα, στη θέρμανση. Επιδοτούμε το πετρέλαιο κατά 40 λεπτά το λίτρο, με το κόστος να μοιράζεται ανάμεσα στο κράτος και τα διυλιστήρια, και αυξάνουμε κατά 30% το επίδομα θέρμανσης, ανεξάρτητα από το μέσο που χρησιμοποιείται. Έτσι, το πετρέλαιο θέρμανσης θα διατίθεται στα 1,55 ευρώ αντί για 1,95, ενώ για όσους λαμβάνουν και το επίδομα, το κόστος υποχωρεί περίπου στα 1,35 ευρώ το λίτρο. Συνολικά, η στήριξη αφορά σχεδόν 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά.
Παρεμβαίνουμε και στα καύσιμα κίνησης, με μείωση της τιμής στην αντλία κατά 20 λεπτά στο diesel και 10 λεπτά στην αμόλυβδη, έως τις 31 Οκτωβρίου, χωρίς αιτήσεις και χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Η μείωση περνά απευθείας στην τιμή που πληρώνει ο οδηγός. Ξέρω ότι οι πιέσεις παραμένουν μεγάλες και κανένα μέτρο από μόνο του δεν αρκεί για να τις εξαφανίσει. Γι’ αυτό θα παρακολουθούμε τις διεθνείς εξελίξεις και θα προσαρμόζουμε τις παρεμβάσεις μας, κρατώντας δυνάμεις και για τους δύσκολους μήνες που έχουμε μπροστά μας.
Στα μέτρα αυτά προσθέτουμε και τη στήριξη των αλιέων. Πέρα από όσα ανακοινώσαμε την προηγούμενη εβδομάδα, αυξάνουμε την επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου από τα 16 στα 40 λεπτά το λίτρο για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, ενώ διαθέτουμε 15 εκ. ευρώ για την αποζημίωση των παράκτιων αλιέων από τις ζημιές που προκαλούν στα δίχτυα τους προστατευόμενα θαλάσσια είδη, δίνοντας λύση σε ένα πρόβλημα που τους απασχολεί εδώ και χρόνια.
Πέρα από τα ενεργειακά, αυτήν την εβδομάδα:
1. Ξεκίνησε η αποστολή των SMS για τις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις καρκίνου του μαστού, στο πλαίσιο του «Προλαμβάνω», που είναι πλέον μόνιμη εθνική πολιτική υγείας. Θεωρώ ότι από τις πιο σημαντικές αλλαγές που έχουμε κάνει στο ΕΣΥ είναι ότι βάλαμε την πρόληψη στην καθημερινότητα των πολιτών και αρχίσαμε να χτίζουμε μια νέα κουλτούρα υγείας. Σας καλώ και πάλι, αν λάβετε το μήνυμα, να μην το αμελήσετε!
2. Παραδώσαμε στο Κιλκίς το νέο Θεραπευτήριο Χρόνιων Παθήσεων, ένα έργο που έμενε ημιτελές για χρόνια. Είναι μια σύγχρονη, αμιγώς δημόσια δομή 50 κλινών, που φιλοξενεί ήδη 38 συμπολίτες μας. Καθοριστική ήταν η συμβολή της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, τις οποίες και ευχαριστούμε πολύ.
3. Ανοίγουμε περισσότερες θέσεις σε βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς, με δύο αλλαγές που προχώρησε το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Πρώτον, η μετάβαση από τον βρεφικό σταθμό στον παιδικό θα γίνεται από την ηλικία των 2 ετών αντί για 2,5, ώστε να ελευθερώνονται θέσεις κυρίως για βρέφη, χωρίς καμία έκπτωση στην ασφάλεια. Και δεύτερον, στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, οι σταθμοί θα μπορούν να δέχονται έως 15% περισσότερα παιδιά, αντί για 10% που προβλεπόταν μέχρι τώρα.
4. Επίσης, ξεκίνησε η διανομή των σχολικών γευμάτων, που φέτος φτάνουν σε περίπου 2.000 δημοτικά σχολεία σε 160 δήμους, με έως 250.000 γεύματα την ημέρα, 18.000 περισσότερα από πέρυσι. Από το 2019 η κάλυψη έχει σχεδόν διπλασιαστεί, καλύπτοντας σήμερα σχεδόν 1 στα 2 παιδιά. Να τονίσω ότι ο ΟΠΕΚΑ και ο ΕΦΕΤ ελέγχουν συστηματικά την παρασκευή και τη μεταφορά των γευμάτων, ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα και η ασφάλειά τους.
5. Στην τελική ευθεία βρίσκεται και η σημαντική πρωτοβουλία μας για την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους των social media. Το νομοσχέδιο που θεσπίζει όριο ηλικίας 15 ετών για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (από 1η Ιανουαρίου 2027, για παιδιά που έχουν γεννηθεί από το 2013 και μετά) συζητείται πλέον στη Βουλή, με την ψηφοφορία να έχει προγραμματιστεί για την ερχόμενη Πέμπτη. Δεν μπορούμε να ζητάμε μόνο από τους γονείς να προστατεύουν τα παιδιά τους, όταν απέναντί τους έχουν πλατφόρμες με αλγόριθμους σχεδιασμένους να τα κρατούν διαρκώς μπροστά σε μια οθόνη. Με το νέο πλαίσιο, η ευθύνη για τον έλεγχο της ηλικίας περνά στις ίδιες τις πλατφόρμες, με τη βοήθεια του Kids Wallet και με προστασία των προσωπικών δεδομένων.
6. Ο πρώτος από τους 14 πλήρως ανακατασκευασμένους συρμούς του Ηλεκτρικού (γραμμή 1 του Μετρό) είναι γεγονός και είχα την ευκαιρία αυτήν την εβδομάδα να μπω σε αυτόν και να δω από κοντά την αλλαγή. Θα ακολουθήσει η ανακατασκευή επιπλέον 10 συρμών, ενώ παράλληλα, στις Γραμμές 2 και 3 αναβαθμίζουμε 12 συρμούς, προσθέτοντας κλιματισμό, και προχωρούμε στην προμήθεια 19 νέων, εκ των οποίων οι 7 για το αεροδρόμιο.
7. Στις Νέες Καρυές της Θεσσαλίας εγκαινιάσαμε τη μεγαλύτερη αυτόνομη μονάδα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στην Ελλάδα, μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη, έργο της Metlen και του Ομίλου Καράτζη. Με απλά λόγια, αποθηκεύει την ενέργεια που περισσεύει από τον ήλιο και τον άνεμο, ώστε να διοχετεύεται στο σύστημα όποτε χρειάζεται.
8. Υπογράψαμε τη συμφωνία με τη LAMDA Development για τη δημιουργία του «Σπιτιού της Γυμναστικής» στο Ελληνικό. Το Υπόστεγο Β του πρώην αεροδρομίου θα αποκτήσει νέα ζωή, καθώς θα μετατραπεί σε ένα από τα πιο σύγχρονα προπονητήρια της Ευρώπης και θα παραχωρηθεί για 30 χρόνια στην Ελληνική Γυμναστική Ομοσπονδία ώστε να προπονούνται οι εθνικές μας ομάδες και χιλιάδες αθλητές και αθλήτριες. Είναι, άλλωστε, το λιγότερο που τους οφείλουμε.
9. Και στον πολιτισμό, είχαμε την επιστροφή από το Ισραήλ είκοσι δύο αρχαιοτήτων που είχαν φύγει παράνομα από τη χώρα μας. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται επαναπατρισμός από τη συγκεκριμένη χώρα και σίγουρα είναι ένα σημαντικό βήμα στη συνεργασία μας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων, σε έναν μαραθώνιο επαναπατρισμού που φυσικά συνεχίζουμε.
Για το τέλος άφησα μια σημαντική εξέλιξη από τον χώρο της υγείας, που αφορά τις μεταμοσχεύσεις οργάνων. Από την αρχή της χρονιάς έχουν πραγματοποιηθεί 251 μεταμοσχεύσεις, χάρη σε 114 δότες οργάνων. Είναι σημαντικό ότι οι μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα προχωρούν και ότι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να βρουν τη θεραπεία που χρειάζονται. Θέλω όμως να σταθώ ιδιαίτερα στις οικογένειες των δοτών. Σε ανθρώπους που, ενώ βίωναν μια τόσο δύσκολη απώλεια, πήραν μια απόφαση που έσωσε άλλες ζωές. Τους οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ. Όπως και στους γιατρούς, τους νοσηλευτές και όλους όσοι εργάζονται για να γίνονται αυτές οι μεταμοσχεύσεις. Υπάρχει και μια ακόμη σημαντική εξέλιξη: στο Ωνάσειο πραγματοποιούνται πλέον μεταμοσχεύσεις νεφρού από ζώντες δότες ακόμη και σε παιδιά πολύ χαμηλού βάρους. Ήδη οκτώ παιδιά έχουν αντιμετωπιστεί εδώ, στην Ελλάδα, χωρίς να χρειαστεί να φύγουν μακριά από τις οικογένειές τους.
Αυτά για αυτήν την εβδομάδα. Περιμένω και πάλι τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις σας. Καλή Κυριακή!”