Σαφές μήνυμα υπέρ της συμμετοχής της Ευρώπης σε οποιαδήποτε διαπραγματευτική διαδικασία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την προσέλευσή του στη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, που πραγματοποιείται στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη επίτευξης κατάπαυσης του πυρός, εκφράζοντας ανησυχία για την κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ τοποθετήθηκε για τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, την ενεργειακή ασφάλεια και τις δυνατότητες της Ευρώπης σε κρίσιμους τεχνολογικούς τομείς.
Μητσοτάκης: Απαραίτητη η παρουσία της Ευρώπης στις συνομιλίες για την Ουκρανία
Ανατρέχοντας στην πρώτη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, που είχε πραγματοποιηθεί στην Πράγα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι ο πόλεμος συνεχίζεται παρά την πάροδο τεσσεράμισι ετών.
«Ακόμη θυμάμαι την πρώτη Σύνοδο που έλαβε χώρα στην Πράγα, μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Τεσσεράμισι χρόνια μετά, εξακολουθούμε να είμαστε αντιμέτωποι με μια ανοιχτή σύγκρουση στην καρδιά της ευρωπαϊκής ηπείρου».
Στη συνέχεια, ξεκαθάρισε ότι η ευρωπαϊκή συμμετοχή αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση τόσο για την επίτευξη μιας βιώσιμης ειρηνευτικής συμφωνίας όσο και για τη διαμόρφωση του μελλοντικού πλαισίου ασφαλείας στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
«Θέλω να είμαι σαφής, και νομίζω ότι αυτό απηχεί την άποψη όλων των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Δεν μπορεί να υπάρξει καμία συζήτηση σχετικά με μια μακρόχρονη ειρήνη στην Ουκρανία και σίγουρα δεν μπορεί να υπάρξει συζήτηση για τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης χωρίς την παρουσία της Ευρώπης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».
Ο πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι οι διαβουλεύσεις θα συνεχιστούν την επόμενη ημέρα, υποστηρίζοντας πως οι ευρωπαϊκοί θεσμοί πρέπει να εκπροσωπούνται στη σχετική διαδικασία, με δυνατότητα συμμετοχής και άλλων κρατών.
«Αύριο θα συζητήσουμε περαιτέρω τα ζητήματα αυτά. Η άποψή μου είναι ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί πρέπει να είναι παρόντες και μπορούν να συμπληρωθούν από άλλες χώρες».
Ανησυχία για τη Μαύρη Θάλασσα και τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην ανάγκη να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός ως πρώτο βήμα προς την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.
Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για τις εξελίξεις στη Μαύρη Θάλασσα, υπενθυμίζοντας ότι έχει ήδη θέσει στο Συμβούλιο Ασφαλείας το ζήτημα των επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων.
«Ως πρώτο βήμα πρέπει να επικεντρωθούμε σε μια κατάπαυση του πυρός. Ανησυχώ ιδιαιτέρως με όσα συμβαίνουν στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς έχω ήδη αναφερθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας στην ανάγκη μιας παγκόσμιας κατάπαυσης του πυρός σε σχέση με τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων».
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας πρέπει να αποτελέσει βασικό αντικείμενο των επικείμενων διαβουλεύσεων.
«αυτός είναι ένας τομέας απόλυτης προτεραιότητας για οποιαδήποτε συζήτηση θα λάβει χώρα τις επόμενες ημέρες, εβδομάδες και μήνες».
Μέση Ανατολή: Οι οικονομικές συνέπειες και η ενεργειακή ασφάλεια
Πέρα από την Ουκρανία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας ότι οι επιπτώσεις της στην οικονομία επηρεάζουν τις ευρωπαϊκές χώρες.
«Βρισκόμαστε στην Ιρλανδία, στο Δουβλίνο, αρκετά μακριά από τη δική μου χώρα, την Ελλάδα, αλλά δεν πρέπει να λησμονούμε ότι υπάρχει και μια άλλη σύγκρουση, η οποία έχει προκαλέσει οικονομική αβεβαιότητα και λαμβάνει χώρα στη Μέση Ανατολή».
Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε την ανάγκη περιορισμού του ενεργειακού κόστους, ενίσχυσης των ευρωπαϊκών παραγωγικών δυνατοτήτων και μείωσης των εξαρτήσεων που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια της Ευρώπης.
«Πιστεύω ότι οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν μια κοινή ανησυχία σχετικά με το πώς η ενέργειά μας θα γίνει φθηνότερη, πώς θα αναπτύξουμε τις δικές μας δυνατότητες και πώς θα αντιμετωπίσουμε τις εξαρτήσεις που υπονομεύουν όχι μόνο την ανταγωνιστικότητά μας, αλλά και τη μελλοντική μας ασφάλεια».
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την οικονομική ανθεκτικότητα με την ανάγκη ανάπτυξης ευρωπαϊκής αυτονομίας σε τομείς στρατηγικής σημασίας, όπως η καθαρή ενέργεια, οι κρίσιμες πρώτες ύλες, η τεχνητή νοημοσύνη και το διάστημα.
«Είτε μιλάμε για την εισαγωγή ενέργειας και την ανάγκη της Ευρώπης να παράγει τη δική της καθαρή ενέργεια, είτε μιλάμε για κρίσιμες πρώτες ύλες, για δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης ή για το διάστημα, πρόκειται για ικανότητες που η Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει εντός της ευρωπαϊκής ηπείρου».
Μητσοτάκης: Ευκαιρίες αλλά και κίνδυνοι από την τεχνητή νοημοσύνη
Στο τελευταίο μέρος των δηλώσεών του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε στην τεχνητή νοημοσύνη, η οποία αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία δημιουργεί σημαντικές προοπτικές, αλλά ταυτόχρονα συνοδεύεται από προκλήσεις και κινδύνους που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή.
«Είμαι σίγουρος ότι η συζήτηση που θα έχουμε αύριο σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη θα είναι πολύ σημαντική, διότι πιστεύω ότι είναι απαραίτητο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να αφιερώσει αρκετό χρόνο σε αυτό το θέμα».
Αναφερόμενος στις συνέπειες της τεχνολογικής εξέλιξης, προειδοποίησε για τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
«Οι ευκαιρίες της τεχνητής νοημοσύνης είναι πολύ σημαντικές, όπως και οι προκλήσεις αλλά και οι απειλές που τίθενται από την ανεξέλεγκτη πορεία αυτής της τεχνολογίας».
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι «είναι απαραίτητο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να συζητήσει αυτά τα θέματα με μεγάλη λεπτομέρεια».
Ολόκληρη η δήλωση του πρωθυπουργού
Είναι η 9η Σύνοδος της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας. Θυμάμαι ακόμα την πρώτη, που πραγματοποιήθηκε στην Πράγα αμέσως μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία. Δυστυχώς, τεσσεράμισι χρόνια αργότερα, εξακολουθούμε να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια ανοιχτή σύγκρουση στην καρδιά της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Λαμβάνουμε υπόψη και παραμένουμε συγκρατημένα αισιόδοξοι όσον αφορά την πρόοδο που έχει σημειωθεί πρόσφατα στις συζητήσεις για τον τερματισμό αυτού του πολέμου.
Θέλω όμως να είμαι απολύτως σαφής, και πιστεύω ότι εκφράζω την άποψη όλων των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου: δεν μπορεί να γίνει καμία συζήτηση για μια μακροπρόθεσμη ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία και σίγουρα δεν μπορεί να γίνει καμία συζήτηση για μια μελλοντική ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας χωρίς τη συμμετοχή της Ευρώπης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αύριο θα συζητήσουμε τη μορφή αυτής της συμμετοχής.
Πάντα πίστευα ότι τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα πρέπει να αντιπροσωπεύονται και θα μπορούσαν να συνεπικουρούνται από ορισμένες από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες.
Σε κάθε περίπτωση, το πρώτο βήμα θα ήταν να επικεντρωθούμε στην επίτευξη εκεχειρίας και, ως ηγέτης μιας ναυτιλιακής χώρας, με προβληματίζουν ιδιαίτερα τα τεκταινόμενα στη Μαύρη Θάλασσα.
Έχω απευθύνει κάλεσμα, και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, για μια παγκόσμια εκεχειρία, μια παγκόσμια κατάπαυση του πυρός όσον αφορά τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων. Αυτό αποτελεί σίγουρα θέμα απόλυτης προτεραιότητας για οποιεσδήποτε συζητήσεις πραγματοποιηθούν τις επόμενες ημέρες, εβδομάδες και μήνες.
Βρισκόμαστε στην Ιρλανδία, αρκετά μακριά από τη χώρα μου, την Ελλάδα, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι υπάρχει μια άλλη σύγκρουση που έχει προκαλέσει σημαντική οικονομική αβεβαιότητα. Εκτυλίσσεται στη Μέση Ανατολή και συνδέεται, επίσης, με το δεύτερο θέμα της συζήτησης που θα έχουμε σήμερα, την οικονομική ανθεκτικότητα.
Πιστεύω ότι οι ευρωπαϊκές χώρες μοιράζονται την κοινή ανησυχία σχετικά με το πώς θα μειωθεί το κόστος της ενέργειας και πώς θα αναπτύξουμε τις δικές μας ικανότητες και θα ξεπεράσουμε εξαρτήσεις που υπονομεύουν όχι μόνο την ανταγωνιστικότητά μας αλλά και τη μελλοντική μας ασφάλεια, είτε αυτό αφορά τις εισαγωγές ενέργειας και την ανάγκη της Ευρώπης να παράγει τη δική της καθαρή ενέργεια, είτε αφορά τις κρίσιμες πρώτες ύλες, τις ικανότητες στον τομέα του διαστήματος ή τις ικανότητες στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται για ικανότητες που η Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει εντός των ορίων της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Προσβλέπω ιδιαίτερα, επίσης, στη συζήτηση που θα έχουμε αύριο όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη. Είναι πολύ σημαντικό ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αφιερώνει μια ειδική συζήτηση σε αυτό το θέμα. Οι ευκαιρίες που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη είναι σημαντικές, αλλά εξίσου σημαντικές είναι οι προκλήσεις και οι απειλές που ενέχει η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη αυτής της πραγματικά μετασχηματιστικής τεχνολογίας. Πιστεύω είναι σημαντικό ότι αύριο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα συζητήσει αυτά τα ζητήματα σε μεγαλύτερο βάθος.