Νέα διεθνής μελέτη στο JAMA Surgery δείχνει με αριθμούς πόσο αυξάνεται ο κίνδυνος καρκίνου των ωοθηκών όταν γυναίκες με παθογόνες παραλλαγές στα BRCA1 και BRCA2 καθυστερούν την προληπτική αφαίρεση σαλπίγγων και ωοθηκών.
Η μελέτη περιέλαβε 5.713 γυναίκες από 24 διεθνή κέντρα, εκ των οποίων 4.286 ήταν φορείς BRCA1 και 1.427 BRCA2. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης καταγράφηκαν 249 περιστατικά καρκίνου των ωοθηκών, με τη συντριπτική πλειονότητα να αφορά φορείς BRCA1.
Για μια 30χρονη γυναίκα με BRCA1, ο εκτιμώμενος κίνδυνος να εμφανίσει καρκίνο των ωοθηκών μέχρι την ηλικία των:
– 40 ετών ήταν 4,2%
– 45 ετών έφθανε το 12,1%
– 50 ετών έφθανε το 23,9%
Στις γυναίκες με BRCA2, η αύξηση του κινδύνου εμφανίζεται αργότερα. Για μια 30χρονη φορέα BRCA2, η εκτιμώμενη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου έως τα 50 έτη ήταν 3,5%.
Η διαφορά μεταξύ των δύο γονιδίων είναι σημαντική: ο κίνδυνος εκδηλώνεται νωρίτερα και αυξάνεται ταχύτερα στις φορείς BRCA1. Ο συνολικός υπολειπόμενος διά βίου κίνδυνος για μια 30χρονη υπολογίστηκε σε 55% για BRCA1 και 24,1% για BRCA2.
Παράλληλα, η μελέτη δείχνει ότι ο κίνδυνος δεν μηδενίζεται ούτε σε μεγαλύτερες ηλικίες. Στα 75 έτη, ο υπολειπόμενος διά βίου κίνδυνος υπολογίστηκε σε 8,4% για BRCA1 και 3,7% για BRCA2.
Ωστόσο, η απόφαση για το πότε θα γίνει η προληπτική επέμβαση δεν αφορά μόνο τον κίνδυνο καρκίνου. Η αφαίρεση των ωοθηκών πριν από τη φυσιολογική εμμηνόπαυση προκαλεί άμεση απώλεια γονιμότητας και χειρουργική εμμηνόπαυση, με συνέπειες που πρέπει να συνυπολογιστούν στον αναπαραγωγικό σχεδιασμό και στη συνολική υγεία της γυναίκας.
Μια εναλλακτική στρατηγική που μελετάται είναι η σαλπιγγεκτομή με καθυστερημένη ωοθηκεκτομή, δηλαδή η αφαίρεση αρχικά των σαλπίγγων και η διατήρηση των ωοθηκών για μεγαλύτερο διάστημα. Η ογκολογική ασφάλεια αυτής της προσέγγισης, όμως, δεν έχει ακόμη αποδειχθεί.
Τα νέα δεδομένα, σύμφωνα με τους ιατρούς της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ Μαρία Καπαρέλου και Θάνο Δημόπουλο, δεν καθορίζουν μία ηλικία κατάλληλη για όλες τις γυναίκες. Δίνουν, όμως, πιο σαφή εικόνα για το «κόστος» της αναβολής, με τη διαφορά BRCA1 και BRCA2 να αποτελεί βασικό παράγοντα στην εξατομικευμένη απόφαση.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ