Euclid: Η ESA δημοσίευσε τα πρώτα δεδομένα για τον μεγαλύτερο τρισδιάστατο χάρτη του σύμπαντος – Περισσότερα από 1 δισ. ουράνια σώματα

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) έδωσε στη δημοσιότητα την πρώτη μεγάλη δέσμη δεδομένων από το διαστημικό τηλεσκόπιο «Euclid», ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία του μεγαλύτερου τρισδιάστατου χάρτη του σύμπαντος που έχει επιχειρηθεί ποτέ. Τα δεδομένα αποτυπώνουν το φως περισσότερων από ένα δισεκατομμυρίου ουράνιων σωμάτων και περιλαμβάνουν παρατηρήσεις διάρκειας περίπου 13 μηνών.

Πρόκειται για την πρώτη μεγάλη δημοσίευση επιστημονικών δεδομένων της αποστολής, η οποία ξεκίνησε με την εκτόξευση του τηλεσκοπίου στα μέσα του 2023. Οι τακτικές επιστημονικές παρατηρήσεις άρχισαν στις 14 Φεβρουαρίου 2024, με βασικό στόχο τη διερεύνηση της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας, αλλά και την ανασύνθεση των τελευταίων δέκα δισεκατομμυρίων ετών της κοσμικής ιστορίας.

Η νέα δημοσίευση περιλαμβάνει περισσότερους από 900 εκατομμύρια γαλαξίες, περίπου 15.000 υποψήφιους ισχυρούς βαρυτικούς φακούς και περισσότερα από 60 εκατομμύρια υποψήφια κβάζαρ, δηλαδή εξαιρετικά φωτεινούς πυρήνες μακρινών γαλαξιών. Παράλληλα, περιλαμβάνει φάσματα από περισσότερες από 160 εκατομμύρια πηγές, καθώς και αποτελέσματα της ευρείας επισκόπησης του τηλεσκοπίου σε περιοχή 1.900 τετραγωνικών μοιρών του ουρανού. Ο συνολικός όγκος των δεδομένων φτάνει τα 1,7 εκατομμύρια GB.

Όπως επισημαίνει η ESA, οι επιστήμονες διαθέτουν πλέον για πρώτη φορά τα απαραίτητα «κομμάτια του παζλ» ώστε να αρχίσουν να κατασκευάζουν έναν λεπτομερή τρισδιάστατο χάρτη του σύμπαντος. Το εγχείρημα αναμένεται να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των μεγάλων κοσμολογικών μυστηρίων, από τη σκοτεινή ύλη και τη σκοτεινή ενέργεια έως τον κοσμικό ιστό, την τεράστια δομή που συνδέει τους γαλαξίες.

Τα δεδομένα συνοδεύονται από φάσματα και εντυπωσιακές εικόνες, μεταξύ των οποίων εκτεταμένα μωσαϊκά του ουρανού. «Δεν πρόκειται απλώς για όμορφες εικόνες. Η σημερινή δημοσίευση αποτελεί ένα επιστημονικό ορόσημο στη μελέτη του σύμπαντος», δήλωσε η διευθύντρια Επιστήμης της ESA, Κάρολ Μαντέλ.

Όπως ανέφερε, η νέα δέσμη δεδομένων αποτελεί τη μεγαλύτερη διαστημική έρευνα του είδους της και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για σημαντικές ανακαλύψεις σε ένα νέο πεδίο της αστρονομίας, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τις δυνατότητες της ευρωπαϊκής τεχνολογίας και επιστήμης, αλλά και τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας.

Πώς το Euclid χαρτογραφεί το σκοτεινό σύμπαν

Με τη δημοσιοποίηση των πρώτων δεδομένων, το «Euclid» αρχίζει να αποκαλύπτει τη δομή του σκοτεινού σύμπαντος. Οι επιστήμονες μπορούν πλέον να υπολογίζουν τις αποστάσεις μεμονωμένων γαλαξιών και να προσδιορίζουν τη θέση τους στην τρισδιάστατη δομή του σύμπαντος, συνδέοντάς τους με τον αόρατο κοσμικό ιστό.

Για τον σκοπό αυτό, το τηλεσκόπιο αξιοποιεί τη φασματοσκοπία, αναλύοντας το φως των γαλαξιών στα επιμέρους μήκη κύματός του και δημιουργώντας φάσματα που θυμίζουν ουράνια τόξα. Τα χαρακτηριστικά τους επιτρέπουν στους επιστήμονες να υπολογίζουν την απόσταση των γαλαξιών, ενώ για τα ιδιαίτερα φωτεινά αντικείμενα παρέχουν επιπλέον στοιχεία σχετικά με την προέλευση και τη σύστασή τους.

Παρά τον τεράστιο όγκο πληροφοριών, η πρώτη αυτή δημοσίευση καλύπτει μόλις το 14% περίπου της συνολικής περιοχής του ουρανού που έχει προγραμματιστεί να παρατηρήσει το «Euclid». Αυτό σημαίνει ότι τα επόμενα χρόνια αναμένεται να ακολουθήσουν ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες δεδομένων, οι οποίες θα εμπλουτίσουν σταδιακά τον τρισδιάστατο χάρτη και θα προσφέρουν στους επιστήμονες μια πληρέστερη εικόνα της εξέλιξης του σύμπαντος.

 

 

Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *