Την πρώτη μεγάλης κλίμακας έκθεση του Γουίλιαμ Κέντριτζ στην Ελλάδα θα φιλοξενήσει το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ), από τις 3 Ιουνίου 2027. Η έκθεση, με τίτλο «Το Μεγάλο Ναι, το Μεγάλο Όχι», θα συγκεντρώσει περισσότερα από 100 έργα του διεθνώς αναγνωρισμένου Νοτιοαφρικανού καλλιτέχνη.
Σε επιμέλεια του Tarek Abou El Fetouh και με καλλιτεχνική διεύθυνση της Κατερίνας Γρέγου, η έκθεση αποτελεί συμπαραγωγή του ΕΜΣΤ με το BOZAR των Βρυξελλών και επικεντρώνεται στη διαρκή σχέση του Κέντριτζ με το θέατρο, την όπερα και την performance.
Ο Γουίλιαμ Κέντριτζ, που γεννήθηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ το 1955, ξεκίνησε την καλλιτεχνική του πορεία στη Νότια Αφρική, την περίοδο του αγώνα κατά του απαρτχάιντ. Η εμπειρία αυτή διαμόρφωσε βαθιά το έργο του, το οποίο, παρά τις ισχυρές αναφορές στη νοτιοαφρικανική πραγματικότητα, απέκτησε οικουμενικό χαρακτήρα, εξετάζοντας ζητήματα όπως η ιστορία, η μνήμη, η αποικιοκρατία, η πολιτική και η ανθρώπινη φύση.
Η καλλιτεχνική του γλώσσα εκτείνεται από το σχέδιο, τη χαρακτική και τη γλυπτική έως το animation, το βίντεο και τις πολυμεσικές εγκαταστάσεις. Κεντρική θέση στην πρακτική του καταλαμβάνει, ωστόσο, η σκηνική δημιουργία, μέσα από την οποία διερευνά τη σχέση της εικόνας με τη μουσική, το κείμενο, την κίνηση και τη ζωντανή δράση.
Η ενασχόλησή του με το θέατρο ξεκίνησε ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, ενώ σταδιακά ο Κέντριτζ στράφηκε και στην όπερα. Ανάμεσα στις σημαντικότερες παραγωγές του συγκαταλέγονται τα «Il Ritorno d’Ulisse in Patria», «The Magic Flute» και «The Nose», ενώ ακολούθησαν έργα που κατήργησαν τα όρια μεταξύ όπερας, θεάτρου, εγκατάστασης και performance.
Ιδιαίτερη θέση στην πορεία αυτή κατέχει το «The Refusal of Time» του 2012, μια μνημειώδης πολυμεσική εγκατάσταση που δημιούργησε σε συνεργασία με τον φυσικό Πίτερ Γκάλισον, συνδυάζοντας κινηματογραφικές προβολές, ήχο, χορό και μια ιδιαίτερη «μηχανή αναπνοής». Το έργο παρουσιάστηκε σε σημαντικά διεθνή μουσεία, μεταξύ των οποίων το Metropolitan Museum of Art και το SFMOMA.
Στην πλούσια εργογραφία του περιλαμβάνονται επίσης τα «Winterreise», «Paper Music», «Lulu», «Notes Towards a Model Opera», «More Sweetly Play the Dance», «Wozzeck», «The Head & the Load» και «Waiting for the Sibyl». Το 2018, το «The Head & the Load», μια μεγάλης κλίμακας παραγωγή με χορευτές, μουσικούς, animation και προβολές, έκανε πρεμιέρα στο Turbine Hall της Tate Modern.
Στα πιο πρόσφατα έργα του συγκαταλέγονται το «Oh To Believe in Another World» του 2022, που συνοδεύει τη 10η Συμφωνία του Σοστακόβιτς, και το «The Great Yes, The Great No» του 2024, μια chamber opera που έκανε πρεμιέρα στο LUMA Foundation στην Αρλ.
Η έκθεση στο ΕΜΣΤ θα παρουσιάσει αυτή την πολυσχιδή καλλιτεχνική διαδρομή μέσα από σχέδια, γλυπτά, μακέτες, κινηματογραφικές προβολές και τεκμήρια παραγωγής. Παράλληλα, θα αναδείξει τη συνεργατική διάσταση της πρακτικής του Κέντριτζ, ο οποίος έχει δουλέψει με ηθοποιούς, μουσικούς, τραγουδιστές, συγγραφείς, χορογράφους και σκηνογράφους.
Έτσι, το «Το Μεγάλο Ναι, το Μεγάλο Όχι» επιχειρεί να φωτίσει έναν κόσμο όπου το σχέδιο μετατρέπεται σε κινούμενη εικόνα, η εικόνα σε σκηνικό και η performance σε εργαλείο διερεύνησης της ιστορίας και της ανθρώπινης εμπειρίας.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα