Στο θέατρο «ΑΠΟΛΛΩΝ» στην Ερμούπολη Σύρου, την Κυριακή 12 Ιουλίου 2026, θα λάβει χώρα η παράσταση «Ολέτειρες στο αρχαίο δράμα», μια παράσταση για την καταπιεσμένη γυναίκα που συνομιλεί με τον Όλεθρο και τον Φόνο.
«Αλλ’ αν πρέπει να μνημονεύσω οπωσδήποτε και την αρετήν των γυναικών εκείνων, όσαι του λοιπού θα ζήσουν ως χήραι, θα συγκεφαλαιώσω την προς αυτάς παραίνεσίν μου εις τας ολίγας αυτάς λέξεις. Μεγάλη αληθώς θα είναι η δόξα διά σάς εάν δεν δειχθήτε κατώτεραι της γυναικείας φύσεως και επίσης μεγάλη δι’ εκείνας από σάς, περί των αρετών ή ελαττωμάτων των οποίων όσον το δυνατόν ολιγώτερος γίνεται λόγος μεταξύ των ανδρών».
Η περικοπή αυτή του Επιταφίου λόγου του Περικλέους (Θουκυδίδου Ιστορίαι Β45 – μτφρ Ελευθερίου Βενιζέλου) καταδεικνύει καλύτερα από οποιαδήποτε κοινωνιολογική μελέτη την θέση της Γυναίκας στην αρχαία Αθήνα/Ελλάδα, αναφέρει ο θεατρολόγος και σκηνοθέτης Ηλίας Μαλανδρής, προσθέτοντας πως οι χήρες των πεσόντων Αθηναίων κατά το πρώτο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου θα έχουν «τιμή και καμάρι» την αφάνεια και την σιωπή γι’ αυτές…
Όπως εξηγεί, τριάντα περίπου χρόνια πριν, ο Αισχύλος, και ταυτόχρονα σχεδόν με τον «Επιτάφιο», ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης, «καταγράφουν την εκρηκτικά βίαιη συμπεριφορά της γυναίκας και μάλιστα της ερωτευμένης, απατημένης, παραγκωνισμένης και κοινωνικά καταπιεσμένης γυναίκας. Αλλά κυρίως, μέσα από αυτή την καταγραφή, προβάλλουν – από τότε – την θέση της γυναίκας, ως το πραγματικό και αλάθητο μέτρο του πολιτισμού της κοινωνίας. Της κάθε κοινωνίας, της τότε και της σημερινής».
«Ένα απάνθισμα αποσπασμάτων», θα πει ο κ. Μαλανδρής, «με δράση και λόγο γυναικών του αρχαίου δράματος που έγιναν αδίστακτες φόνισσες κι έσπειραν τον όλεθρο. Μια συναρπαστική καταβύθιση στην ψυχολογία της γυναίκας που με την εγκατάλειψη του ανδρός και την αντιμετώπισή της από τον κοινωνικό περίγυρο φθάνει να ξεπεράσει τα όριά της και κάνει τον έρωτα και τον περιπαιζόμενο πόθο όργανο εκδίκησης και συνάμα νέμεσης και δικαίωσης».
«Το «έργο της Παράστασης», θα σημειώσει ο κ. Μαλανδρής, «συνετέθη για μια πρωταγωνίστρια, σε έξι ρόλους της “γυναίκας-φόνισσας” της γυναίκας του ολέθρου και του θανάτου, που διαλέγεται με τους δυνάστες-θύματά της, φωτίζοντας με την ερμηνεία της το μήνυμα των μεγάλων τραγωδών μας: Μέσα από την παραγκωνισμένη θέση της γυναίκας στην αρχαία κοινωνία, αναδεικνύεται το μέγεθος της γυναικείας προσωπικότητας. Η ακραία βίαιη αντίδρασή της – με θετικές και αρνητικές προεκτάσεις της πολυμορφίας της – είναι η εκδίκησή της, αλλά και η “διεκδίκηση” της θέσης και τελικά του “είναι” της».
«Στην παράσταση, έξι γυναίκες, στυγερές φόνισσες ή όργανο και μέσο του ολέθρου, στα ασύγκριτα κείμενα του Αρχαίου Δράματος, ξεδιπλώνουν την ιστορία τους μέσα από έναν συγκλονιστικό μονόλογο που αναπτύσσεται στο εκκρεμές από την απελπισία και τον κυνισμό μέχρι την πιο μύχια ευαισθησία, σε μια ιδεατή “δικανική απολογία”, όπου η ίδια η γυναίκα είναι η κατηγορούμενη και οι κατήγοροι είναι τα θύματά της, αυτά που την εξώθησαν στις πράξεις της», συμπληρώνει ο Ηλίας Μαλανδρής.
Μια πρωταγωνίστρια ως Κορυφαία και έξι άνδρες, ως «Χορός Κατηγόρων»: ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ – ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ, ΔΗΙΑΝΕΙΡΑ – ΗΡΑΚΛΗΣ, ΠΑΣΙΦΑΗ – ΜΙΝΩΣ, ΦΑΙΔΡΑ – ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ, ΕΚΑΒΗ – ΠΟΛΥΜΗΣΤΩΡ και ΜΗΔΕΙΑ – ΙΑΣΩΝ.
Στον ρόλο της γυναίκας η Άννα Κουσταφτίκη και σολίστ: Μιχάλης Δημητρακάκος, Νικόλας Καραγκιαούρης, Κώστας Χρυσικός, Γιάννης Γρηγοράκης, Γιώργος Γιαννάκης, Κωνσταντίνος Μαυρογένης, Άκης Τσάγκος.
Η μετάφραση είναι του Ανδρέα Ζούλα, η μουσική του Νίκου Ξανθούλη, τα κοστούμια της Κούλας Γαλιώνη και η σκηνιοθεσία του Ηλία Μαλανδρή. Χορηγός της παράστασης είναι η ΔΕΗ και χορηγός επικοινωνίας η ΕΡΤ.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ