Οι διατροφικές συνήθειες που διαμορφώνονται κατά την παιδική και εφηβική ηλικία ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία πολλά χρόνια αργότερα. Αυτό προκύπτει από νέα μελέτη διάρκειας 25 ετών, σύμφωνα με την οποία η συστηματική κατανάλωση ζαχαρούχων ροφημάτων και χυμών φρούτων στην παιδική ηλικία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης υπέρτασης στην ενήλικη ζωή.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Circulation» της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, βασίστηκε σε δεδομένα περισσότερων από 25.000 παιδιών και εφήβων ηλικίας 9 έως 16 ετών στις ΗΠΑ, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για διάστημα έως και 25 ετών.
Οι συμμετέχοντες κατέγραφαν σε τακτά χρονικά διαστήματα τις διατροφικές τους συνήθειες, μεταξύ άλλων την κατανάλωση αναψυκτικών, φρουτοποτών, λεμονάδων, κρύου τσαγιού και αθλητικών ποτών, αλλά και χυμών φρούτων και ολόκληρων φρούτων. Παράλληλα, οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως το σωματικό βάρος, η σωματική δραστηριότητα και το κάπνισμα.
Αυξημένος κίνδυνος για όσους καταναλώνουν συχνά ζαχαρούχα ροφήματα
Τα ευρήματα έδειξαν ότι τα παιδιά που κατανάλωναν τουλάχιστον δύο μερίδες ζαχαρούχων ροφημάτων την ημέρα αντιμετώπιζαν 52% υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν υπέρταση αργότερα στη ζωή τους, σε σύγκριση με εκείνα που κατανάλωναν λιγότερες από τρεις μερίδες την εβδομάδα.
Ως τυπική μερίδα οι ερευνητές όρισαν περίπου 350 ml, δηλαδή ένα κουτί ή ένα ποτήρι αναψυκτικού.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η συσχέτιση για ορισμένες κατηγορίες ροφημάτων. Κάθε επιπλέον ημερήσια μερίδα αναψυκτικών συνδέθηκε με 23% υψηλότερο κίνδυνο υπέρτασης, ενώ για τα αθλητικά ποτά το αντίστοιχο ποσοστό έφτασε το 36%.
Αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης υψηλής αρτηριακής πίεσης καταγράφηκε και μεταξύ όσων κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες χυμού φρούτων. Συγκεκριμένα, όσοι έπιναν τουλάχιστον 1,5 ποτήρι χυμού την ημέρα είχαν 35% υψηλότερο κίνδυνο σε σχέση με όσους κατανάλωναν λιγότερο από μία μερίδα την εβδομάδα.
Τα ολόκληρα φρούτα φαίνεται να αποτελούν καλύτερη επιλογή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρημα σχετικά με την αντικατάσταση των συγκεκριμένων ροφημάτων. Η κατανάλωση μίας μερίδας ολόκληρων φρούτων αντί για ένα ζαχαρούχο ρόφημα συνδέθηκε με 22% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης υπέρτασης.
Αντίστοιχα, η αντικατάσταση μίας μερίδας χυμού φρούτων με ολόκληρα φρούτα συνδέθηκε με 19% χαμηλότερο κίνδυνο.
Η αντικατάσταση των ζαχαρούχων ροφημάτων με νερό ή γάλα συσχετίστηκε επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο, έως και κατά 13%. Ωστόσο, δεν διαπιστώθηκε σημαντική συσχέτιση όταν ο χυμός φρούτων αντικαταστάθηκε από νερό ή γάλα.
Οι συσχετίσεις παρέμειναν ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη άλλους παράγοντες, όπως η συνολική ποιότητα της διατροφής και το επίπεδο σωματικής δραστηριότητας.
Οι συνήθειες της παιδικής ηλικίας με επιπτώσεις στην ενήλικη ζωή
«Οι διατροφικές συνήθειες που διαμορφώνονται νωρίς στη ζωή μπορεί να έχουν μακροχρόνιες συνέπειες για την υγεία», σημειώνει η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Βασάντι Μάλικ, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Επιστημών Διατροφής της Ιατρικής Σχολής Temerty του Πανεπιστημίου του Τορόντο και συνεργαζόμενη καθηγήτρια στο Τμήμα Διατροφής της Σχολής Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Χάρβαρντ.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, πάντως, ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίας-αποτελέσματος, καθώς πρόκειται για μελέτη παρατήρησης. Επιπλέον, τα στοιχεία για τη διατροφή βασίστηκαν σε αυτοαναφορές των συμμετεχόντων μέσω ερωτηματολογίων.
Παράλληλα, η πλειονότητα των συμμετεχόντων ήταν λευκοί, μη ισπανόφωνοι Αμερικανοί, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα γενίκευσης των συμπερασμάτων σε άλλους πληθυσμούς.
Η μελέτη, ωστόσο, ενισχύει τα στοιχεία που υποδεικνύουν ότι η μείωση της κατανάλωσης ζαχαρούχων ροφημάτων και η επιλογή νερού, γάλακτος και ολόκληρων φρούτων μπορεί να αποτελούν σημαντικές διατροφικές επιλογές ήδη από την παιδική ηλικία.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία υποστηρίζει πολιτικές για τον περιορισμό της κατανάλωσης ζαχαρούχων ροφημάτων, μεταξύ άλλων μέσω της φορολόγησής τους, της βελτίωσης των διατροφικών επιλογών στα σχολικά γεύματα και της ενίσχυσης της ενημέρωσης των καταναλωτών.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα