Σημαντική επιβράδυνση καταγράφεται στην παγκόσμια πρόοδο για τη μείωση των προλήψιμων θανάτων σε νεογνά, παιδιά και εφήβους μετά το 2015, σύμφωνα με σειρά μελετών που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «The BMJ». Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι πολλές χώρες βρίσκονται εκτός τροχιάς για την επίτευξη των διεθνών στόχων παιδικής επιβίωσης έως το 2030.
Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα από 200 χώρες και περιοχές για την περίοδο 1990-2024, εξετάζοντας τα επίπεδα και τις τάσεις θνησιμότητας από τη γέννηση έως την ηλικία των 24 ετών. Στόχος ήταν να εντοπιστούν τα σημεία όπου η πρόοδος έχει επιβραδυνθεί και οι τομείς που απαιτούν άμεσες επενδύσεις.
Παρά τη σημαντική μείωση των θανάτων παιδιών κάτω των πέντε ετών τις τελευταίες δύο δεκαετίες, το 2024 καταγράφηκαν περίπου 4,9 εκατομμύρια θάνατοι, με σχεδόν τους μισούς να αφορούν νεογνά. Οι κύριες αιτίες περιλαμβάνουν επιπλοκές από πρόωρο τοκετό (860.000 θάνατοι) και λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος (660.000 θάνατοι), ενώ το μεγαλύτερο βάρος εντοπίζεται στην υποσαχάρια Αφρική και τη νότια Ασία.
Ενδεικτική της επιβράδυνσης είναι η μείωση του ρυθμού πτώσης της θνησιμότητας: από 3,9% την περίοδο 2000-2015, περιορίστηκε μόλις στο 1,5% μεταξύ 2015 και 2024. Εάν η τάση αυτή συνεχιστεί, εκτιμάται ότι έως το 2030 θα σημειωθούν 27,3 εκατομμύρια θάνατοι παιδιών κάτω των πέντε ετών, με περίπου 60 χώρες να αποτυγχάνουν να πετύχουν τους σχετικούς στόχους.
Στην ηλικιακή ομάδα 5-19 ετών, το 2024 σημειώθηκαν περίπου 1,3 εκατομμύρια θάνατοι. Οι μισοί σχεδόν θάνατοι παιδιών 5-14 ετών συνδέονται με λοιμώδη νοσήματα, μητρικά και διατροφικά αίτια, ενώ 113.138 θάνατοι αποδίδονται σε τροχαία δυστυχήματα. Και σε αυτή την κατηγορία, η μείωση των θανάτων έχει επιβραδυνθεί από το 2016.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι, παρά τη συνολική πρόοδο από τη δεκαετία του 1990, οι ανισότητες παραμένουν έντονες μεταξύ περιοχών, ηλικιακών ομάδων και φύλων. Αν και αναγνωρίζονται περιορισμοί στα δεδομένα και τις μεθοδολογίες, τα ευρήματα θεωρούνται η πιο ολοκληρωμένη και επικαιροποιημένη εικόνα της παγκόσμιας παιδικής και εφηβικής θνησιμότητας.
Οι συγγραφείς καλούν σε άμεση ενίσχυση της πολιτικής δέσμευσης και της χρηματοδότησης, ώστε να εξαλειφθούν οι προλήψιμοι θάνατοι και να διασφαλιστεί το δικαίωμα κάθε παιδιού στην επιβίωση. Σε συνοδευτικό άρθρο γνώμης, ειδικοί χαρακτηρίζουν την επιβράδυνση της τελευταίας δεκαετίας «εξελισσόμενη τραγωδία» και ζητούν από τις εύπορες χώρες να αυξήσουν ουσιαστικά τη διεθνή αναπτυξιακή βοήθεια.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα