Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ), να περιορίσουν τις παροξύνσεις και να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ΕΠΕ), με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα ΧΑΠ, που τιμήθηκε στις 18 Νοεμβρίου.
Με σύνθημα «Έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση για μια καλύτερη ζωή», η ΕΠΕ αναδεικνύει τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης αναγνώρισης της νόσου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη σπιρομέτρηση, την απλή και ανώδυνη εξέταση που επιτρέπει την αξιολόγηση της αναπνευστικής λειτουργίας.
Η ΧΑΠ είναι χρόνια πάθηση των πνευμόνων, η οποία συνδέεται κυρίως με την έκθεση σε επιβλαβείς ατμοσφαιρικούς ρύπους, με σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου το κάπνισμα.
Όπως επισημαίνει η Ανδριάνα Παπαϊωάννου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Πνευμονολογίας του ΕΚΠΑ και υπεύθυνη της ομάδας εργασίας για τη ΧΑΠ, η νόσος εκτιμάται ότι επηρεάζει 450 έως 500 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, ενώ η συχνότητά της φτάνει περίπου το 10% στους ενήλικες άνω των 40 ετών.
Αποτελεί, μάλιστα, την τρίτη αιτία νοσηρότητας και θνητότητας παγκοσμίως, προκαλώντας περισσότερους από 3 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο.
Στην Ελλάδα, ο επιπολασμός της υπολογίζεται μεταξύ 8,4% και 10,6%, με τη νόσο να εμφανίζεται στο 11,6% των ανδρών και στο 4,8% των γυναικών. Το κάπνισμα ευθύνεται για το 80% έως 90% των περιστατικών, ενώ ΧΑΠ αναπτύσσει το 40% έως 50% των συστηματικών καπνιστών.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αποδίδονται στο κάπνισμα και την ηλικία
Η ΧΑΠ μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και σε νεότερες ηλικίες, κάτω των 40 ετών, ενώ δεν συνδέεται αποκλειστικά με το κάπνισμα, καθώς στην ανάπτυξή της μπορεί να συμβάλει και η ατμοσφαιρική ρύπανση.
Ο Κωνσταντίνος Κωστίκας, καθηγητής Πνευμονολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και συντονιστής της ομάδας εργασίας της ΕΠΕ, υπογραμμίζει ότι η νόσος παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιάγνωστη ή εντοπίζεται σε προχωρημένο στάδιο.
Όπως σημειώνει, η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξή της και να μειώσουν τις παροξύνσεις, προσφέροντας καλύτερη ποιότητα ζωής στους ασθενείς.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται συμπτώματα όπως:
Επίμονος βήχας.
Παραγωγή πτυέλων.
Δύσπνοια, ιδιαίτερα κατά τη σωματική δραστηριότητα.
Ο Πασχάλης Στειρόπουλος, καθηγητής Πνευμονολογίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, επισημαίνει ότι τα συγκεκριμένα συμπτώματα δεν πρέπει να θεωρούνται αυτονόητη συνέπεια του καπνίσματος ή της ηλικίας.
Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με τη σπιρομέτρηση, μια γρήγορη και ανώδυνη εξέταση. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να υποβάλλονται σε αυτήν όσοι εμφανίζουν αναπνευστικά συμπτώματα και έχουν ιστορικό καπνίσματος ή έκθεσης σε άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες.
Νεότερες θεραπείες και εξατομικευμένη αντιμετώπιση
Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στη θεραπευτική αντιμετώπιση της ΧΑΠ, με στόχο όχι μόνο την ανακούφιση των συμπτωμάτων, αλλά και την πρόληψη των παροξύνσεων και τη βελτίωση της μακροχρόνιας πρόγνωσης.
Όπως αναφέρει η Ηλέκτρα Βουλγαρέλη, επικουρική επιμελήτρια Β΄ στη Β΄ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική του ΠΓΝ «Αττικόν», καθοριστικό ρόλο έχει η εξατομίκευση της θεραπείας, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Η διακοπή του καπνίσματος, η σωματική δραστηριότητα και η πνευμονική αποκατάσταση αποτελούν βασικούς πυλώνες της σύγχρονης φροντίδας, ενώ απαραίτητη είναι η συνεχής παρακολούθηση των ασθενών.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα ΧΑΠ, η ομάδα εργασίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας δημιούργησε τρία ενημερωτικά βίντεο για τη σημασία της σπιρομέτρησης, την έγκαιρη διάγνωση και τις σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές, τα οποία θα προβληθούν στη σελίδα της Εταιρείας στο Facebook.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα



