Η λοίμωξη από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori), ένα βακτήριο που προσβάλλει το στομάχι, ενδέχεται να συνδέεται με περισσότερες από μία στις πέντε περιπτώσεις καρκίνου του εντέρου παγκοσμίως, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ανοικτής πρόσβασης «eGastroenterology».
Ο καρκίνος του εντέρου αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο. Το 2022 καταγράφηκαν σχεδόν δύο εκατομμύρια νέα περιστατικά και περίπου 900.000 θάνατοι σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού έχει αναγνωριστεί ως καρκινογόνος παράγοντας, καθώς η αιτιώδης σχέση του με τον καρκίνο του στομάχου είναι τεκμηριωμένη. Αντίθετα, ο πιθανός ρόλος του στην ανάπτυξη καρκίνου του εντέρου παραμένει αντικείμενο επιστημονικής διερεύνησης.
Ερευνητική ομάδα από πανεπιστήμια των ΗΠΑ, του Χονγκ Κονγκ και της Ολλανδίας ανέλυσε δεδομένα από συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η γεωγραφική περιοχή, η διαγνωστική μέθοδος, το φύλο, η ύπαρξη προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου και η χορήγηση θεραπείας εκρίζωσης του ελικοβακτηριδίου.
Η ανάλυση έδειξε ότι η έκθεση στο βακτήριο συνδεόταν με 1,6 φορές υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του εντέρου σε σύγκριση με τη μη έκθεση. Δεν εντοπίστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις όταν τα στοιχεία αναλύθηκαν με βάση το φύλο, την ηλικία, τη διαγνωστική μέθοδο ή την ύπαρξη εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου.
Από 43 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά περισσότεροι από 48,5 εκατομμύρια άνθρωποι, οι συγκεντρωμένες εκτιμήσεις έδειξαν ότι η έκθεση στο ελικοβακτηρίδιο μπορεί να συνδέεται με περίπου 22% των περιστατικών καρκίνου του εντέρου παγκοσμίως. Ωστόσο, το ποσοστό περιορίστηκε στο 12% όταν η ανάλυση βασίστηκε αποκλειστικά σε 14 μελέτες πληθυσμιακών δεδομένων και κοόρτης.
Οι περιοχές με τα υψηλότερα ποσοστά
Τα υψηλότερα εκτιμώμενα ποσοστά περιστατικών που ενδέχεται να συνδέονται με το ελικοβακτηρίδιο καταγράφηκαν στον δυτικό Ειρηνικό και στη Μογγολία, με 25% και 36% αντίστοιχα. Η Κίνα εμφάνισε τον μεγαλύτερο απόλυτο αριθμό περιστατικών που συνδέονται με την έκθεση στο βακτήριο, με εκτιμώμενα 139.619 περιστατικά.
Αντίθετα, σε περιοχές όπως η Αφρική, η νοτιοανατολική Ασία και η ανατολική Μεσόγειος, όπου το ελικοβακτηρίδιο εμφανίζει επίσης υψηλή συχνότητα, το εκτιμώμενο ποσοστό περιστατικών καρκίνου του εντέρου που συνδέονται με την έκθεση ήταν χαμηλότερο.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επίδραση της θεραπείας εκρίζωσης του βακτηρίου. Στις τέσσερις μελέτες παρατήρησης που παρείχαν σχετικά στοιχεία, η εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του εντέρου, με τη διαφορά να γίνεται εμφανής μετά την παρέλευση περίπου δέκα ετών. Οι ερευνητές, ωστόσο, τονίζουν ότι απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες για να διαπιστωθεί εάν η θεραπεία με αντιβιοτικά μπορεί πράγματι να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο.
Αυξημένος κίνδυνος στις νεότερες γενιές
Η μελέτη καταγράφει ακόμη μια πιθανή διαφοροποίηση ανάλογα με τη γενιά. Το εκτιμώμενο ποσοστό περιστατικών που συνδέονται με την έκθεση στο ελικοβακτηρίδιο αυξανόταν από 9,5% για όσους είχαν γεννηθεί πριν από το 1947, σε περίπου 10% για όσους γεννήθηκαν μεταξύ 1948 και 1962 και σε 15% για όσους γεννήθηκαν από το 1963 έως το 1977.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν, πάντως, ότι ο καρκίνος του εντέρου είναι πολυπαραγοντική νόσος. Στην εμφάνισή του συμβάλλουν μη τροποποιήσιμοι παράγοντες, όπως η ηλικία και η γενετική προδιάθεση, αλλά και παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και τη διατροφή. Μάλιστα, σε παγκόσμιο επίπεδο, οι γνωστοί αυτοί παράγοντες κινδύνου εκτιμάται ότι ευθύνονται για μεγαλύτερο ποσοστό περιστατικών σε σχέση με εκείνο που αποδίδεται στην έκθεση στο ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα