Ισχυρό εκλογικό πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, καθώς οι Δημοκρατικοί ανέκτησαν τον έλεγχο της Γερουσίας και βρίσκονται μια ανάσα από την εξασφάλιση της πλειοψηφίας και στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Η δυσαρέσκεια για την οικονομία, την ακρίβεια, τις τιμές των καυσίμων και τον πόλεμο στο Ιράν διαμόρφωσε το εκλογικό αποτέλεσμα, δημιουργώντας νέα δεδομένα για την πολιτική σκηνή της Ουάσινγκτον.
Η εκλογική αναμέτρηση της Τρίτης προκάλεσε σημαντική ανατροπή των συσχετισμών στο αμερικανικό Κογκρέσο, με τους Δημοκρατικούς να καταγράφουν νίκες ακόμη και σε πολιτείες που παραδοσιακά θεωρούνται προπύργια των Ρεπουμπλικανών. Η επικράτησή τους στη Γερουσία περιορίζει πλέον τα περιθώρια του Αμερικανού προέδρου, ενώ η μάχη για τη Βουλή των Αντιπροσώπων παραμένει ανοιχτή.
Εάν οι Δημοκρατικοί καταφέρουν να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία και στα δύο νομοθετικά σώματα, θα αποκτήσουν τον έλεγχο ολόκληρου του Κογκρέσου, δυσχεραίνοντας σημαντικά την προώθηση της νομοθετικής ατζέντας της κυβέρνησης Τραμπ κατά τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρικής του θητείας.
Οι εκλογικές ανατροπές που άλλαξαν τους συσχετισμούς στη Γερουσία
Σημαντικές νίκες για τους Δημοκρατικούς καταγράφηκαν σε πολιτείες όπου οι Ρεπουμπλικανοί θεωρούσαν ότι είχαν ισχυρό προβάδισμα. Μεταξύ των υποψηφίων που επικράτησαν ήταν ο Τζος Τούρεκ στην Αϊόβα, ο Άνταμ Χάμιλτον στο Κάνσας, ο Τζέιμς Ταλαρίκο στο Τέξας, η Άνι Άντριους στη Νότια Καρολίνα, ο Σέροντ Μπράουν στο Οχάιο και ο Ρόι Κούπερ στη Βόρεια Καρολίνα.
Στην Τζόρτζια, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Όσοφ εξασφάλισε την επανεκλογή του, επικρατώντας του Ρεπουμπλικανού Μάικ Κόλινς. Στο Νιου Χάμσαϊρ, ο Κρις Πάπας κέρδισε τον πρώην γερουσιαστή Τζον Σανούνου, καταλαμβάνοντας την έδρα που άφησε η αποχωρούσα Τζιν Σαχίν.
Οι συγκεκριμένες αναμετρήσεις αποδείχθηκαν καθοριστικές για τη διαμόρφωση της νέας πλειοψηφίας στη Γερουσία, δίνοντας στους Δημοκρατικούς τη δυνατότητα να επηρεάζουν άμεσα τη νομοθετική διαδικασία και να ασκούν αυξημένο έλεγχο στις επιλογές της προεδρίας.
Στο όριο των 218 εδρών οι Δημοκρατικοί στη Βουλή
Ανοιχτό παραμένει το αποτέλεσμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου οι Δημοκρατικοί διεκδικούν την ανάκτηση της πλειοψηφίας, έχοντας ήδη καταγράψει σημαντικές επιτυχίες σε κρίσιμες εκλογικές περιφέρειες.
Μεταξύ των Ρεπουμπλικανών που έχασαν τις έδρες τους είναι ο Τομ Κιν από το Νιου Τζέρσεϊ, καθώς και οι Ράιαν Μακένζι, Σκοτ Πέρι και Ρομπ Μπρεσνάχαν από την Πενσιλβάνια. Παράλληλα, οι Δημοκρατικοί επικράτησαν σε ανοιχτές εκλογικές περιφέρειες στη Βόρεια Καρολίνα και το Κεντάκι.
Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία της καταμέτρησης, οι Δημοκρατικοί προηγούνται με 204 έδρες έναντι 123 των Ρεπουμπλικανών, ενώ απαιτούνται συνολικά 218 έδρες για την εξασφάλιση της πλειοψηφίας. Η έκβαση των υπόλοιπων αναμετρήσεων θα κρίνει εάν η εκλογική τους επικράτηση θα επεκταθεί και στο δεύτερο νομοθετικό σώμα.
Ακρίβεια και πόλεμος στο Ιράν στο επίκεντρο της εκλογικής αναμέτρησης
Η οικονομία και το αυξημένο κόστος ζωής αποτέλεσαν βασικούς άξονες της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Οι Δημοκρατικοί αξιοποίησαν τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων για την πορεία των τιμών, τον πληθωρισμό και την αύξηση του κόστους των καυσίμων, συνδέοντας τις οικονομικές πιέσεις με τις επιλογές της κυβέρνησης Τραμπ.
Παράλληλα, ο πόλεμος στο Ιράν επηρέασε το πολιτικό κλίμα, προσθέτοντας έναν ακόμη παράγοντα προβληματισμού για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους.
Στην προεκλογική τους εκστρατεία, οι Δημοκρατικοί υποστήριξαν ότι η κυβέρνηση δίνει προτεραιότητα σε άλλες πολιτικές επιλογές, αντί να επικεντρώνεται στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά τα αμερικανικά νοικοκυριά.
Οι Ρεπουμπλικανοί, από την πλευρά τους, διέθεσαν σημαντικούς οικονομικούς πόρους για να ανακόψουν την εκλογική δυναμική της αντιπολίτευσης. Ο ίδιος ο Τραμπ πραγματοποίησε σειρά προεκλογικών εμφανίσεων σε συντηρητικές πολιτείες, ζητώντας από τους υποστηρικτές του να ψηφίσουν τους Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους σαν να βρισκόταν ο ίδιος στο ψηφοδέλτιο.
Η αντίδραση Τραμπ: «Δεν θα πρέπει να αισθάνομαι ένοχος»
Παρά την εκλογική ήττα, ο Ντόναλντ Τραμπ απέφυγε να αναλάβει προσωπική ευθύνη για το αποτέλεσμα, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι οι Δημοκρατικοί πραγματοποίησαν μια αποτελεσματική προεκλογική εκστρατεία.
Σε συνέντευξή του στο Fox News εμφανίστηκε ανοιχτός ακόμη και στο ενδεχόμενο συνεργασίας με την αντιπολίτευση σε επιμέρους ζητήματα, μεταξύ των οποίων και το μεταναστευτικό.
«Νομίζω ότι οι Δημοκρατικοί έκαναν καλή δουλειά. Το πιστεύω πραγματικά. Αγωνίστηκαν σκληρά», δήλωσε, προσθέτοντας ότι είχε αντιληφθεί μια συγκεκριμένη «διάθεση στην ατμόσφαιρα». Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι «δεν θα πρέπει να αισθάνομαι ένοχος».
Ο Αμερικανός πρόεδρος απέκλεισε επίσης το ενδεχόμενο αλλαγών στο υπουργικό του συμβούλιο, παρά τις πολιτικές πιέσεις που αναμένεται να ενταθούν μετά την εκλογική αναμέτρηση.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social επιχείρησε να αποστασιοποιηθεί από την ήττα, υποστηρίζοντας ότι δεν ήταν ο ίδιος υποψήφιος.
«Εγώ δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο και αν ήμουν θα είχαμε κερδίσει θριαμβευτικά!», έγραψε, παρά το γεγονός ότι κατά την προεκλογική περίοδο είχε καλέσει επανειλημμένα τους ψηφοφόρους να στηρίξουν τους υποψηφίους του σαν να συμμετείχε προσωπικά στην αναμέτρηση.
Έρευνες για την κυβέρνηση και περιορισμός των προεδρικών επιλογών
Η πιθανή απώλεια του ελέγχου και της Βουλής των Αντιπροσώπων αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τις πολιτικές ισορροπίες στην Ουάσινγκτον. Εφόσον οι Δημοκρατικοί εξασφαλίσουν την πλειοψηφία, θα μπορούν να εντείνουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης, να οργανώσουν έρευνες για κυβερνητικές αποφάσεις και να ζητήσουν εξηγήσεις για κρίσιμους χειρισμούς της εκτελεστικής εξουσίας.
Την ίδια στιγμή, η απώλεια της Γερουσίας θα περιορίσει τη δυνατότητα του Τραμπ να προωθεί διορισμούς σε ανώτατες ομοσπονδιακές θέσεις, καθώς το συγκεκριμένο σώμα έχει καθοριστικό ρόλο στην έγκρισή τους. Στις θέσεις αυτές περιλαμβάνονται και πιθανοί διορισμοί στο Ανώτατο Δικαστήριο.
Ο πρόεδρος έχει ήδη προειδοποιήσει ότι προτίθεται να αξιοποιήσει το δικαίωμα του βέτο για να εμποδίσει πρωτοβουλίες των Δημοκρατικών, προμηνύοντας μια περίοδο αυξημένης πολιτικής αντιπαράθεσης και πιθανών αδιεξόδων στη νομοθετική διαδικασία.
Παρά τις απώλειες στο Κογκρέσο, ο Τραμπ διατηρεί τις συνταγματικές εξουσίες του στην εξωτερική και αμυντική πολιτική. Ως εκ τούτου, η αλλαγή των κοινοβουλευτικών συσχετισμών δεν συνεπάγεται αυτομάτως απώλεια των προεδρικών αρμοδιοτήτων του, αλλά δημιουργεί νέα εμπόδια στην υλοποίηση της εσωτερικής πολιτικής του ατζέντας.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα