Σοκ, θρήνος, αλλά και οργή επικρατούν στην Ισπανία μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα κοντά στην Ούρντα του Τολέδο, με 68 νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες.
Νέα ηχητικά ντοκουμέντα που δημοσίευσε η El País καταγράφουν τις επικοινωνίες των μηχανοδηγών με το κέντρο ελέγχου πριν από τη σύγκρουση των δύο τρένων υψηλής ταχύτητας, φέρνοντας στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για τους χειρισμούς που έγιναν και την τήρηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας.
Οι συνομιλίες περιλαμβάνουν επανειλημμένες οδηγίες για συνέχιση της πορείας με κανονική ταχύτητα, παρά τα προβλήματα στο σύστημα σηματοδότησης LZB και την ακινητοποίηση της αμαξοστοιχίας της Iryo.
Η οδηγία για κανονική ταχύτητα και η ακινητοποίηση της Iryo
Σύμφωνα με τα ηχητικά ντοκουμέντα, στις 08:36 το κέντρο ελέγχου της Adif στην Ατότσα επικοινώνησε με τον μηχανοδηγό της αμαξοστοιχίας AVE της Renfe, με αριθμό 2080, ζητώντας του να αποσυνδέσει και να επανασυνδέσει το σύστημα LZB.
Στη συνέχεια, ο ελεγκτής τού έδωσε οδηγίες να συνεχίσει σύμφωνα με το εναλλακτικό πρωτόκολλο λειτουργίας, με κανονική ταχύτητα. Όταν ο μηχανοδηγός ζήτησε επιβεβαίωση, ο ελεγκτής επανέλαβε ότι έπρεπε να συνεχίσει κανονικά.
Πέντε λεπτά αργότερα, στις 08:41, η μηχανοδηγός της αμαξοστοιχίας της Iryo, με αριθμό 6076, ενημέρωσε το κέντρο ότι είχε χάσει τη μετάδοση και ότι το τρένο της παρέμενε ακινητοποιημένο μπροστά από το σήμα εισόδου στην Ούρντα.
Η οδηγία που έλαβε ήταν να αποσυνδέσει και να επανασυνδέσει το σύστημα, ενώ επαναλήφθηκε η σύσταση για συνέχιση της πορείας με κανονική ταχύτητα όταν αυτό καταστεί δυνατό.
Η κρίσιμη προειδοποίηση πέντε λεπτά πριν από τη σύγκρουση
Η πλέον κρίσιμη επικοινωνία καταγράφηκε στις 08:48, μόλις πέντε λεπτά πριν από το δυστύχημα.
Η μηχανοδηγός της Iryo ενημέρωσε εκ νέου ότι δεν μπορούσε να ελέγξει το σύστημα LZB και ότι η αμαξοστοιχία εξακολουθούσε να βρίσκεται ακινητοποιημένη μπροστά από το σήμα εισόδου.
Ο ελεγκτής τής απάντησε να συνεχίσει μόλις αυτό καταστεί δυνατό και να επικοινωνήσει ξανά εάν παρουσιαστεί πρόβλημα.
Από τις συγκεκριμένες συνομιλίες, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, δεν προκύπτει ότι δόθηκε εγκαίρως εντολή στον μηχανοδηγό του AVE να μειώσει ταχύτητα, προκειμένου να αποφευχθεί η σύγκρουση με τον ακινητοποιημένο συρμό.
Στις 08:53, η αμαξοστοιχία της Renfe προσέκρουσε στο πίσω μέρος του τρένου της Iryo. Η χρονική ακολουθία των επικοινωνιών βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της διερεύνησης, χωρίς να έχει ακόμη ολοκληρωθεί η επίσημη απόδοση ευθυνών.
Στο μικροσκόπιο τα συστήματα ασφαλείας
Οι ερευνητές εξετάζουν τις αποφάσεις του κέντρου ελέγχου, την εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών και τη λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας.
Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, έχει αναφερθεί σε τεχνικό πρόβλημα στο σύστημα LZB, το οποίο οδήγησε στη διακοπή της κυκλοφορίας στο συγκεκριμένο τμήμα της γραμμής.
Μετά τη βλάβη, τη διαχείριση της κυκλοφορίας ανέλαβε το κέντρο ελέγχου. Οι διαδικασίες που εφαρμόζονται σε τέτοιες περιπτώσεις προβλέπουν ειδικούς περιορισμούς, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι μηχανοδηγοί μπορούν να αντιληφθούν εγκαίρως ενδεχόμενα εμπόδια και να ακινητοποιήσουν με ασφάλεια τους συρμούς.
Παράλληλα, ερωτήματα έχουν διατυπωθεί για το γεγονός ότι το σύστημα ERTMS, το οποίο επιτρέπει την επιτήρηση της κυκλοφορίας και τον έλεγχο της ταχύτητας, δεν είχε τεθεί σε λειτουργία στη συγκεκριμένη γραμμή, παρά την ανάθεση του σχετικού έργου από το 2021.
Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάζεται επίσης η λειτουργία του συστήματος ASFA, που χρησιμοποιείται για την προστασία της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας, καθώς και το κατά πόσο ενεργοποιήθηκαν οι προβλεπόμενες δικλίδες ασφαλείας μετά την αρχική βλάβη.
Ο Όσκαρ Πουέντε έχει χαρακτηρίσει ανεξήγητη την απόφαση να επιτραπεί η συνέχιση της κυκλοφορίας. Η επίσημη έρευνα καλείται τώρα να αποσαφηνίσει τι ακριβώς συνέβη, εάν τηρήθηκαν τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα και εάν υπήρξαν παραλείψεις που συνέβαλαν στην τραγωδία.
Επεισόδια στη διαδήλωση έξω από το υπουργείο Μεταφορών
Η οργή για το δυστύχημα μεταφέρθηκε και στους δρόμους της Μαδρίτης, όπου περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Μεταφορών, ζητώντας να αποδοθούν ευθύνες και απαιτώντας την παραίτηση του υπουργού.
Στη διαδήλωση συμμετείχαν ακροδεξιές ομάδες, μεταξύ των οποίων η Φάλαγγα (Falange) και η οργάνωση Revuelta, η οποία πρόσκειται στο κόμμα VOX.
Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης, που διήρκεσε περίπου δύο ώρες, σημειώθηκαν επεισόδια. Διαδηλωτές πέταξαν φωτοβολίδες, κροτίδες και μπουκάλια προς τους αστυνομικούς, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν γκλομπ και σπρέι πιπεριού για να απομακρύνουν το πλήθος.
Τα ηχητικά ντοκουμέντα αναμένεται να αποτελέσουν σημαντικό στοιχείο της έρευνας, καθώς αποτυπώνουν τις επικοινωνίες κατά τα τελευταία λεπτά πριν από τη σύγκρουση. Το ζητούμενο είναι να αποσαφηνιστεί εάν υπήρχε δυνατότητα έγκαιρης αποτροπής της πρόσκρουσης και ποιοι χειρισμοί καθόρισαν την εξέλιξη των γεγονότων.
Το πολύνεκρο δυστύχημα του Ιανουαρίου
Στις 18 Ιανουαρίου 2026, ένα ακόμη πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα συγκλόνισε την Ισπανία, αυτή τη φορά στην Αδαμούθ, στη νότια χώρα. Αμαξοστοιχία της ιδιωτικής εταιρείας Iryo εκτροχιάστηκε και συγκρούστηκε με συρμό της κρατικής Renfe που κινούνταν στην αντίθετη κατεύθυνση.
Από τη σύγκρουση έχασαν αρχικά τη ζωή τους 46 άνθρωποι, ενώ δεκάδες τραυματίστηκαν.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα