Ανοιχτή πρόσκληση προς τους 66 δημάρχους της Αττικής να ενώσουν τις δυνάμεις τους με την Περιφέρεια για τη διοργάνωση ενημερωτικών εκδηλώσεων σχετικά με τις δυνατότητες και τους κινδύνους της Τεχνητής Νοημοσύνης, απηύθυνε ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, χαιρετίζοντας το συνέδριο «Η Ψυχολογία της Τεχνητής Νοημοσύνης», που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Όπως επισήμανε, στόχος είναι να αναπτυχθεί, από τον Νοέμβριο του 2026 έως τον Απρίλιο του 2027, μια ευρεία συνεργασία με όλους τους δήμους του Λεκανοπεδίου, ώστε οι πολίτες να αποκτήσουν ουσιαστική γνώση για τη νέα τεχνολογία, να εξοικειωθούν με τις εφαρμογές της και να μπορούν να αναγνωρίζουν τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση της.
Το συνέδριο, με τίτλο «Η Ψυχολογία της Τεχνητής Νοημοσύνης: Εμπιστοσύνη, Αλήθεια, Σχέσεις και Ανθρώπινη Αυτονομία», διοργανώθηκε από την Περιφέρεια Αττικής, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Αττικής και το Κέντρο Ανάπτυξης Ψηφιακών Δεξιοτήτων της Περιφέρειας, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Digital Literacy. Επιστήμονες, πανεπιστημιακοί, εκπαιδευτικοί και εκπρόσωποι φορέων εξέτασαν τις ψυχολογικές, κοινωνικές και ηθικές προεκτάσεις της ραγδαίας εξάπλωσης της Τεχνητής Νοημοσύνης, έχοντας ως κεντρικό ερώτημα το πώς μπορούν οι σύγχρονες κοινωνίες να αξιοποιήσουν τις τεχνολογικές δυνατότητες, διαφυλάσσοντας παράλληλα την ανθρώπινη κρίση, την προσωπική αυτονομία και την υπευθυνότητα.
Νίκος Χαρδαλιάς: «Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι τεχνολογική, είναι ανθρώπινη»
Στο μήνυμά του, ο Περιφερειάρχης Αττικής υπογράμμισε την ανάγκη η Τεχνητή Νοημοσύνη να αναπτύσσεται και να χρησιμοποιείται με γνώμονα τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, επισημαίνοντας ότι η εξοικείωση των πολιτών με τις νέες τεχνολογίες αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ασφαλή και υπεύθυνη αξιοποίησή τους. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Ζούμε σε μια εποχή όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει ήδη την καθημερινότητά μας. Τον τρόπο που εργαζόμαστε, μαθαίνουμε, επικοινωνούμε και παίρνουμε αποφάσεις. Όμως, η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι τεχνολογική, είναι ανθρώπινη. Το ερώτημα δεν είναι μόνο τι μπορούν να κάνουν οι αλγόριθμοι. Είναι πώς τους αξιοποιούμε εμείς. Πώς προστατεύουμε την κριτική μας σκέψη, την ιδιωτικότητά μας, την ίδια μας την κρίση. Και κυρίως, πώς διασφαλίζουμε ότι κανείς δεν θα μείνει πίσω».
Και πρόσθεσε:
«Στην Περιφέρεια Αττικής επενδύουμε στην καινοτομία, στη γνώση και στις ψηφιακές δεξιότητες, με επίκεντρο πάντα τον άνθρωπο. Αυτός είναι και ο σκοπός του Κέντρου Ανάπτυξης Ψηφιακών Δεξιοτήτων Αττικής, που φιλοξενεί τη σημερινή διοργάνωση. Με αυτή την ευκαιρία, απευθύνω ανοιχτή πρόσκληση στους 66 Δημάρχους της Αττικής, να ενώσουμε δυνάμεις, να συνεργαστούμε και να διοργανώσουμε ενημερωτικές εκδηλώσεις στους Δήμους μας, από τον επόμενο κιόλας μήνα, τον Νοέμβριο έως τον Απρίλιο του 2027, προκειμένου να φέρουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη πιο κοντά στους πολίτες. Να εξηγήσουμε με απλά λόγια τις δυνατότητες, αλλά και τους κινδύνους της. Γιατί η ενημέρωση αφορά όλους. Τον εκπαιδευτικό, τον γονέα, τον νέο άνθρωπο, κάθε πολίτη. Από τα fake news και τα deepfakes μέχρι την προστασία των προσωπικών δεδομένων, χρειαζόμαστε γνώση, υπευθυνότητα και κριτική σκέψη. Η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο. Όχι το αντίστροφο. Αυτή είναι η δική μας σταθερή προτεραιότητα».
Οι επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην κοινωνία και τις ανθρώπινες σχέσεις
Το συνέδριο κάλυψε ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων που συνδέονται με τη διαρκώς αυξανόμενη παρουσία της Τεχνητής Νοημοσύνης στην καθημερινότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον τρόπο με τον οποίο οι αλγόριθμοι επηρεάζουν την ανθρώπινη σκέψη και συμπεριφορά, στην αξιοπιστία των πληροφοριών που παράγονται με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων, καθώς και στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η εξάρτηση από την τεχνολογία στην εκπαίδευση, την εργασία και την κοινωνική ζωή.
Οι εργασίες ξεκίνησαν με χαιρετισμό που απηύθυνε ο Διευθυντής του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Αττικής, Σωτήρης Νικολαρόπουλος, ενώ στην πρώτη θεματική συνεδρία, με αντικείμενο «Η Ψυχολογία της Εμπιστοσύνης στην Τεχνητή Νοημοσύνη», συμμετείχαν ο Σπυρίδων Τάνταρος, Πρόεδρος του Τμήματος Ψυχολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και Καθηγητής Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, και ο Πέτρος Ρούσσος, Καθηγητής Γνωστικής Ψυχολογίας και Κυβερνοψυχολογίας του ίδιου Τμήματος. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι μηχανισμοί μέσω των οποίων οι άνθρωποι αναπτύσσουν εμπιστοσύνη στα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης, οι γνωστικές προκαταλήψεις που ενδέχεται να επηρεάζουν την αξιολόγηση των απαντήσεών τους, αλλά και οι κίνδυνοι που απορρέουν από την άκριτη αποδοχή των υποδείξεων των αλγορίθμων.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσίασε η ζωντανή επίδειξη για τα deepfakes, τον έλεγχο της αξιοπιστίας των πληροφοριών (fact-checking) και το συνθετικό περιεχόμενο που παράγεται μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης. Η συγκεκριμένη ενότητα ανέδειξε τη σημασία της αναγνώρισης παραποιημένου οπτικοακουστικού υλικού, σε μια περίοδο κατά την οποία η τεχνολογία επιτρέπει τη δημιουργία ιδιαίτερα πειστικών, αλλά εντελώς κατασκευασμένων εικόνων, βίντεο και ηχητικών αποσπασμάτων. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν καλές πρακτικές ψηφιακής εκπαίδευσης, με αναφορά στο πρόγραμμα Digin Europe.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στη σχέση του ανθρώπου με τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης που λειτουργούν ως ψηφιακοί συνομιλητές ή σύμβουλοι. Στη θεματική συνεδρία «Τεχνητή Νοημοσύνη: Ένας σύμβουλος χωρίς ψυχή;», με τη συμμετοχή του κ. Νικολαρόπουλου και του ιατρού Γιώργου Κορμά, εξετάστηκαν τα όρια της ψηφιακής επικοινωνίας, η τάση των χρηστών να αποδίδουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά στους αλγορίθμους και οι προβληματισμοί που ανακύπτουν σχετικά με την ψυχική υγεία, τη συναισθηματική σύνδεση και την ανθρώπινη αλληλεπίδραση.
Στη θεματική «Οικογένεια, Εκπαίδευση και Ψηφιακή Ανθεκτικότητα» αναπτύχθηκαν οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν γονείς και εκπαιδευτικοί από την ολοένα συχνότερη χρήση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης από παιδιά και εφήβους. Με τη συμμετοχή του Άρη Λούβρη, Συντονιστή του Κέντρου Ανάπτυξης Ψηφιακών Δεξιοτήτων Αττικής, και της Τσαμπίκας Καράκιζα, δόθηκε έμφαση στην ανάγκη καλλιέργειας κριτικής σκέψης, υπεύθυνης ψηφιακής συμπεριφοράς και ουσιαστικής ενημέρωσης των οικογενειών. Στο πλαίσιο των εργασιών περιλήφθηκε επίσης παρουσίαση της ψηφιακής πλατφόρμας διαχείρισης μάθησης (LMS) του Κέντρου Ανάπτυξης Ψηφιακών Δεξιοτήτων.
Στην τελική ενότητα του συνεδρίου πραγματοποιήθηκε διάλογος γύρω από το θέμα «AI και ανθρώπινη αυτονομία: κοινωνία, εργασία και ανθρώπινη κρίση», με τη συμμετοχή εκπροσώπων φορέων και ομιλητών. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις προϋποθέσεις που απαιτούνται ώστε η Τεχνητή Νοημοσύνη να αξιοποιείται με διαφάνεια, κοινωνική ευθύνη και σεβασμό στα δικαιώματα των πολιτών, χωρίς η χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων να υποκαθιστά την ανθρώπινη κρίση σε κρίσιμες αποφάσεις.
Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της δράσης Digital Literacy της Περιφέρειας Αττικής, με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του Προγράμματος «Αττική» 2021–2027.