Δύο σημαντικές παρεμβάσεις για την ελάφρυνση των δανειοληπτών και των οφειλετών προς τράπεζες, Εφορία και ΕΦΚΑ φέρνει το νέο πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος.
Προβλέπεται σταθερό επιτόκιο 3% για τις ρυθμίσεις μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, ενώ ενεργοποιείται νέα δυνατότητα αποπληρωμής παλαιών οφειλών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 120 δόσεις.
Οι δύο αλλαγές περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο ψηφίστηκε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου στη Βουλή.
Στις διατάξεις του περιλαμβάνεται, επίσης, η αύξηση έως και τα 5 εκατ. ευρώ των προστίμων που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers για παραβάσεις της νομοθεσίας σε βάρος δανειοληπτών.
Εξωδικαστικός Μηχανισμός με σταθερό επιτόκιο 3%
Το νέο καθεστώς προβλέπει σταθερό επιτόκιο 3% για τις οφειλές που ρυθμίζονται μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, ενισχύοντας την προστασία τόσο των ευάλωτων όσο και των υπόλοιπων επιλέξιμων οφειλετών.
Παράλληλα, διευρύνεται η περίμετρος εφαρμογής του μηχανισμού, καθώς πλέον μπορούν να υπαχθούν και οφειλές από 5.000 ευρώ, διευκολύνοντας σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Το νέο επιτόκιο θα ισχύσει για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026. Ενδεικτικά, για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, το οικονομικό όφελος υπολογίζεται σε περίπου 20.200 ευρώ για απαιτήσεις με εμπράγματες εξασφαλίσεις και σε 28.600 ευρώ για απαιτήσεις χωρίς εξασφαλίσεις.
Με το προηγούμενο καθεστώς, μετά την παρέλευση τριετίας από τη ρύθμιση, το επιτόκιο μπορούσε να αυξηθεί στο 5,17% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και στο 5,57% για οφειλές χωρίς εξασφαλίσεις.
Τα βασικά οφέλη για τους οφειλέτες
Η ένταξη στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό συνοδεύεται από σημαντικές διευκολύνσεις:
Αναστολή κατασχέσεων: Με την οριστική υποβολή της αίτησης προβλέπεται αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης.
Μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής: Οι οφειλές προς το Δημόσιο μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 240 δόσεις, δηλαδή σε βάθος 20 ετών, ενώ για τράπεζες και funds η διάρκεια μπορεί να φτάσει τις 420 δόσεις ή τα 35 χρόνια.
Δυνατότητα διαγραφής χρεών: Αν πληρούνται τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ο αλγόριθμος μπορεί να προτείνει διαγραφή προσαυξήσεων ή ακόμη και μέρους του βασικού κεφαλαίου.
Πώς θα λειτουργήσει η ρύθμιση των 120 δόσεων
Από τα μέσα Νοεμβρίου αναμένεται να ενεργοποιηθεί η νέα πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, μέσω της οποίας οι οφειλέτες θα μπορούν να ρυθμίσουν παλαιά χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ σε έως 120 μηνιαίες δόσεις, αντί των 72 που προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς.
Η νέα δυνατότητα εκτιμάται ότι αφορά περισσότερα από 1 εκατομμύριο νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με την ελάχιστη μηνιαία καταβολή να ορίζεται στα 30 ευρώ.
Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση έως το τέλος Ιουνίου 2027 μέσω της νέας πλατφόρμας, προκειμένου να τακτοποιήσουν οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν ήδη σε ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Για την υπαγωγή απαιτείται, μεταξύ άλλων:
Να έχουν τακτοποιηθεί μέσα σε έναν μήνα από την ένταξη στη ρύθμιση τυχόν οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025.
Να έχουν υποβληθεί όλες οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, με καταληκτική προθεσμία υποβολής έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
Να μην υπάρχει αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.
Παράλληλα, όσοι έχουν ήδη ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν να μεταφέρουν τις οφειλές τους στις 120, εφόσον η προηγούμενη ρύθμιση παραμένει ενεργή.
Φορολογική ενημερότητα και αναστολή κατασχέσεων
Η συνεπής τήρηση της ρύθμισης παρέχει στους οφειλέτες τη δυνατότητα έκδοσης φορολογικής ενημερότητας, ενώ προβλέπεται αναστολή της ποινικής δίωξης για τη μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο, καθώς και των αναγκαστικών μέτρων είσπραξης.
Ειδικά για τις κατασχέσεις εις χείρας τρίτων, προβλέπεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις η αποδέσμευση μελλοντικών απαιτήσεων.
Αυστηρότερες κυρώσεις για τους servicers
Στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται αυστηρότερες κυρώσεις για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις (servicers), με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των δανειοληπτών.
Ειδικότερα, το ανώτατο εποπτικό πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος για παραβάσεις της νομοθεσίας αυξάνεται από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατ. ευρώ, πολλαπλασιάζοντας την πίεση για συμμόρφωση με τους κανόνες διαχείρισης των οφειλών.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα