Στην Αθήνα φτάνει σήμερα ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, για τον 6ο Γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων με τον πόλεμο στην Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς δεν περιλαμβάνει αντίστοιχη στάση στην Τουρκία. Στις επαφές του στην Αθήνα αναμένεται να εξεταστούν η διμερής αμυντική και ενεργειακή συνεργασία, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, οι περιφερειακές εξελίξεις και ο ρόλος της Ελλάδας στην ενεργειακή και αμυντική αρχιτεκτονική της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ο Ρούμπιο θα συναντηθεί στις 09:00 με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και στις 09:30 οι δύο υπουργοί θα κάνουν δηλώσεις. Στις 10:00 θα κηρύξουν την έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου, ενώ στη συνέχεια ο Αμερικανός υπουργός θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ενέργεια και Κάθετος Διάδρομος
Σημαντικό μέρος των συζητήσεων αναμένεται να καταλάβει η ενέργεια, με τον Κάθετο Διάδρομο να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα. Η Αθήνα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν επίσης οι έρευνες για υδρογονάνθρακες και η συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στην ελληνική ενεργειακή αγορά. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι σχεδιαζόμενες δραστηριότητες της Chevron και της ExxonMobil νότια της Κρήτης, σε μια περιοχή όπου παραμένουν οι αντιδράσεις της Λιβύης και οι αναφορές στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η ελληνική πλευρά αναμένεται να θέσει παράλληλα τις θέσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες και την ανάγκη σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.
Σούδα, Αλεξανδρούπολη και F-35
Η αμυντική συνεργασία αποτελεί έναν ακόμη βασικό πυλώνα του Στρατηγικού Διαλόγου. Η Σούδα και η Αλεξανδρούπολη διατηρούν κομβική σημασία για την αμερικανική και νατοϊκή παρουσία στην περιοχή, ιδιαίτερα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Στην ατζέντα βρίσκονται τα εξοπλιστικά προγράμματα, η αναβάθμιση των ελληνικών F-16 σε επίπεδο Viper και η προμήθεια των F-35. Παράλληλα, η Αθήνα επιδιώκει την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας των αμυντικών βιομηχανιών των δύο χωρών και την αποδέσμευση πρόσθετου αμερικανικού αμυντικού υλικού.
Η Ελλάδα παρακολουθεί επίσης τις εξελίξεις γύρω από το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Η Ανατολική Μεσόγειος και το 3+1
Στις συζητήσεις αναμένεται να βρεθεί και η αρχιτεκτονική συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, με το σχήμα 3+1 Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ με τη συμμετοχή των ΗΠΑ να αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς.
Ενεργειακές και ψηφιακές διασυνδέσεις, περιφερειακή ασφάλεια και οι εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αποτελούν μέρος της ευρύτερης ατζέντας.
Η απουσία επίσκεψης του Ρούμπιο στην Άγκυρα προσδίδει πρόσθετο ενδιαφέρον στη σημερινή παρουσία του στην Αθήνα, καθώς διαφοροποιείται από την επί δεκαετίες πρακτική των παράλληλων επισκέψεων Αμερικανών αξιωματούχων σε Ελλάδα και Τουρκία.
Οι τρεις συμφωνίες
Στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου αναμένεται να υπογραφούν ή να ανανεωθούν τρία κείμενα συνεργασίας:
η ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας για την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε συγκεκριμένες κατηγορίες αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού έως τον 15ο αιώνα,
Επιστολή Προθέσεων για συνεργασία μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα,
Μνημόνιο Κατανόησης για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, βάσει της Διεθνούς Σύμβασης STCW του 1978.
«Η Ελλάδα είναι πολύ σημαντικός σύμμαχος»
Λίγο πριν αναχωρήσει από τις ΗΠΑ για την ευρωπαϊκή του περιοδεία, ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα «πολύ σημαντικό σύμμαχο» των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Η Ελλάδα είναι ένας πολύ σημαντικός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών. Είναι μια χώρα όπου δεν έχουμε μόνο στρατιωτική παρουσία, αλλά και ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς», δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος πραγματοποιούνται με φόντο τις εξελίξεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, αλλά και τις ευρύτερες ανακατατάξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Ελλάδα να επιδιώκει την περαιτέρω διεύρυνση της στρατηγικής συνεργασίας της με τις ΗΠΑ.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα