Περισσότερα από 107.000 είδη άγριας ζωής αποτελούν αντικείμενο εμπορίου σε ολόκληρο τον κόσμο, αριθμός τουλάχιστον διπλάσιος από τις προηγούμενες εκτιμήσεις, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα. Η πραγματική έκταση του φαινομένου ενδέχεται, μάλιστα, να είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς σημαντικό μέρος των σχετικών δεδομένων δεν καταγράφεται συστηματικά.
Η μελέτη, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Science Advances» και αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη αποτίμηση των ειδών φυτών, ζώων και μυκήτων που διακινούνται διεθνώς.
Μέχρι σήμερα, οι εκτιμήσεις ανέβαζαν τον αριθμό των ειδών που συμμετέχουν στο παγκόσμιο εμπόριο σε περίπου 50.000. Ωστόσο, η νέα ανάλυση, η οποία συνδύασε στοιχεία από διαφορετικούς τομείς και προγράμματα παρακολούθησης, κατέγραψε συνολικά 107.356 είδη.
Η επικεφαλής της έρευνας, καθηγήτρια στη Σχολή Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης, Άλις Χιουζ, επισημαίνει ότι το εμπόριο άγριας ζωής αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες απώλειας της βιοποικιλότητας, παρά το γεγονός ότι οι διαθέσιμες πληροφορίες για την έκταση και τη βιωσιμότητά του παραμένουν αποσπασματικές.
Όπως εξηγεί, η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συνήθως στο παράνομο εμπόριο ελεφαντόδοντου, τίγρεων και παγκολίνων, ωστόσο το φαινόμενο έχει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις. Περιλαμβάνει από ξυλεία, θαλασσινά και φαρμακευτικά φυτά μέχρι κατοικίδια, κομμένα άνθη, διακοσμητικά ψάρια και μύκητες, με το μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών να είναι νόμιμο.
Μεγάλα κενά στην καταγραφή του εμπορίου
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η έλλειψη αξιόπιστων δεδομένων για μεγάλο αριθμό ειδών. Σύμφωνα με την Άλις Χιουζ, για τα περισσότερα από αυτά δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τις ποσότητες που διακινούνται, την προέλευσή τους ή την κατάσταση των φυσικών πληθυσμών τους. Ως αποτέλεσμα, είναι εξαιρετικά δύσκολο να αξιολογηθεί αν η εμπορική εκμετάλλευση απειλεί την επιβίωσή τους.
Ενδεικτικό των ελλείψεων είναι ότι οι ΗΠΑ αποτελούν τη μοναδική χώρα που καταγράφει συστηματικά και δημοσιοποιεί δεδομένα εμπορίου για ένα ευρύ φάσμα ειδών. Για ορισμένες ομάδες οργανισμών, στις αμερικανικές βάσεις δεδομένων περιλαμβάνεται το 75% των ειδών που αποτελούν αντικείμενο εμπορίου.
Ωστόσο, οι ερευνητές εκτιμούν ότι σε άλλες περιοχές, όπως η Ευρώπη, η εμπορική δραστηριότητα μπορεί να είναι αντίστοιχης ή και μεγαλύτερης έκτασης, χωρίς να αποτυπώνεται επαρκώς στα διαθέσιμα στοιχεία. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, τα δεδομένα είτε δεν είναι προσβάσιμα στο κοινό είτε δεν συγκεντρώνονται με ενιαία πρότυπα.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι απαιτείται ριζική αναβάθμιση του παγκόσμιου συστήματος παρακολούθησης, με κοινά πρότυπα συλλογής, καταγραφής και δημοσιοποίησης των στοιχείων. Μόνο έτσι θα μπορέσει να αποτιμηθεί η πραγματική έκταση του εμπορίου άγριας ζωής και να διαπιστωθεί ποιες δραστηριότητες απειλούν τη βιοποικιλότητα και απαιτούν άμεση παρέμβαση.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα