Σε έναν νέο βιομηχανικό και τεχνολογικό κλάδο μπορεί να εξελιχθεί η αλυσίδα δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS) στην Ελλάδα, με το έργο Prinos CO₂ στην Καβάλα να αποτελεί βασικό πυλώνα της σχεδιαζόμενης υποδομής.
Οι επενδύσεις για την ανάπτυξη της αλυσίδας CCS εκτιμάται ότι μπορούν να φτάσουν τα 3,5 δισ. ευρώ, ενώ η δημιουργία περισσότερων από 30.000 νέων και εξειδικευμένων θέσεων εργασίας αναμένεται να ενισχύσει την απασχόληση σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι προοπτικές αυτές βρέθηκαν στο επίκεντρο ενημερωτικής εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στην Καβάλα από το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ), με αντικείμενο την ανάπτυξη της αλυσίδας Δέσμευσης και Αποθήκευσης Άνθρακα στην Ελλάδα.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο κτίριο της Μεγάλης Λέσχης, στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων HERCCULES και COREu, με τη συμμετοχή επιστημόνων, εκπροσώπων επιχειρήσεων, θεσμικών φορέων και πολιτών.
Νέα βιομηχανική αλυσίδα γύρω από το CO₂
Η ανάπτυξη του CCS δεν περιορίζεται στην υπόγεια αποθήκευση του διοξειδίου του άνθρακα. Προϋποθέτει τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης αλυσίδας, από τη δέσμευση του CO₂ στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις και τη μεταφορά του έως την ασφαλή και μόνιμη αποθήκευσή του.
Ο επικεφαλής του τομέα αποθήκευσης άνθρακα της EnEarth, Νικόλας Ρήγας, υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη υποδομή μπορεί να συμβάλει στη μείωση των βιομηχανικών εκπομπών, διατηρώντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.
Παράλληλα, η ανάπτυξη της αλυσίδας CCS δημιουργεί, σύμφωνα με τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση, προϋποθέσεις για νέες επενδύσεις, ανάπτυξη τεχνογνωσίας και δημιουργία προϊόντων και υπηρεσιών υψηλής τεχνολογίας.
Ο Πρίνος στο επίκεντρο
Καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό της νέας υποδομής έχει το Prinos CO₂ στην Καβάλα. Η περιοχή, με μακρά παρουσία στον ενεργειακό τομέα, επιχειρεί να αξιοποιήσει την υπάρχουσα τεχνογνωσία και τις υποδομές της για να περάσει σε μια νέα εποχή διαχείρισης του άνθρακα.
Όπως ανέφερε ο κ. Ρήγας, ο Πρίνος, μετά από περίπου 45 χρόνια παρουσίας στην παραγωγή υδρογονανθράκων, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ανάπτυξης της αλυσίδας CCS.
Το έργο αποτελεί, σύμφωνα με την EnEarth, το μοναδικό περιβαλλοντικά αδειοδοτημένο έργο αποθήκευσης CO₂ με άδεια αποθήκευσης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και συγκαταλέγεται στα πλέον ώριμα αντίστοιχα έργα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η υπεύθυνη υπεδάφους της EnEarth, Δρ. Πασχαλιά Κιομουρτζή, παρουσίασε τα γεωλογικά και τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου, επισημαίνοντας ότι η γνώση του υπεδάφους της περιοχής και η εφαρμογή ολοκληρωμένου συστήματος παρακολούθησης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ασφαλή και μόνιμη αποθήκευση CO₂.
Παράλληλα, έχει ξεκινήσει η διαδικασία για την υποβολή αίτησης άδειας αποθήκευσης για την πλήρη δυναμικότητα των 2,8 εκατ. τόνων CO₂ ετησίως, μαζί με την εκπόνηση της σχετικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Έως 30% των εκπομπών της βαριάς βιομηχανίας
Σε πλήρη ανάπτυξη, η αλυσίδα CCS με επίκεντρο το Prinos CO₂ εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αποθηκεύει ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που αντιστοιχεί περίπου στο 25%-30% των ετήσιων εκπομπών της ελληνικής βαριάς βιομηχανίας.
Η δυνατότητα αυτή αφορά κυρίως κλάδους στους οποίους η πλήρης εξάλειψη των εκπομπών είναι τεχνικά δύσκολη ή ιδιαίτερα κοστοβόρα. Το CCS μπορεί, ως εκ τούτου, να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τον εξηλεκτρισμό και τα μέτρα ενεργειακής αποδοτικότητας.
Το Prinos CO₂ αναπτύσσεται ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI), με ευρωπαϊκή και εθνική χρηματοδοτική στήριξη, και προβλέπεται να λειτουργεί ως υποδομή ανοικτής πρόσβασης, ώστε να μπορεί να εξυπηρετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις από την Ελλάδα αλλά και την ευρύτερη περιοχή.
Πάνω από 30.000 νέες θέσεις εργασίας
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση, η ανάπτυξη της αλυσίδας CCS μπορεί να κινητοποιήσει επενδύσεις ύψους έως 3,5 δισ. ευρώ και να δημιουργήσει περισσότερες από 30.000 νέες και εξειδικευμένες θέσεις εργασίας σε ολόκληρη τη χώρα.
Ιδιαίτερα σημαντικές αναμένονται οι επιπτώσεις για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, όπου η δημιουργία μιας νέας δραστηριότητας υψηλής τεχνολογίας μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση για εξειδικευμένο προσωπικό, να ενισχύσει την εκπαίδευση και να δημιουργήσει νέες επαγγελματικές προοπτικές για τους νέους της περιοχής.
Παράλληλα, προβλέπονται οικονομικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες. Σύμφωνα με την EnEarth, τα ανταποδοτικά οφέλη αναμένεται να ξεκινούν από περίπου 1 εκατ. ευρώ ετησίως και να φτάνουν έως τα 5,6 εκατ. ευρώ ετησίως από την έναρξη της πλήρους εμπορικής λειτουργίας του έργου.
Στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν επίσης οι τεχνολογικές, ερευνητικές και θεσμικές παράμετροι της ανάπτυξης του CCS από εκπροσώπους του ΚΑΠΕ, της ΕΔΕΥΕΠ, του ΔΕΣΦΑ, του ομίλου Τιτάν, του Πολυτεχνείου του Μιλάνου, του ερευνητικού κέντρου LEAP, της Prime Marine και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Τα ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα HERCCULES και COREu, στο πλαίσιο των οποίων πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση, χρηματοδοτούνται από το Horizon, με περίπου 30 εκατ. ευρώ το καθένα, και συμμετέχουν σε αυτά 27 και 41 εταίροι αντίστοιχα.
Η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα αποτελεί, τέλος, έναν από τους πυλώνες του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, στο πλαίσιο της προσπάθειας για την αποανθρακοποίηση της ελληνικής βιομηχανίας.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα