Σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις αρχές Ιουλίου 2026 τίθεται η νέα Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035, φέρνοντας 50 μέτρα που αποσκοπούν στη ριζική αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος στην Ελλάδα.
Το σχέδιο βασίζεται σε ένα ενιαίο πλάνο δράσης με τρεις κεντρικούς πυλώνες: την ενίσχυση των υφιστάμενων μέτρων (όπως η επιστροφή ενοικίου), την ενεργοποίηση προγραμμάτων που βρίσκονται σε ώριμο σχεδιασμό (όπως η «Ανακαίνιση Κατοικίας») και τη θέσπιση 14 νέων προτάσεων.
Μεγάλο στοίχημα της κυβερνητικής στρατηγικής αποτελεί η επιστροφή στην αγορά περίπου 800.000 κλειστών κατοικιών (χωρίς να προσμετρώνται οι εξοχικές και δευτερεύουσες), ενώ η πρόταση – βόμβα για τη θεσμοθέτηση εθνικού δείκτη τιμών ανοίγει διάπλατα τη συζήτηση για την επιβολή ανώτατου ορίου (πλαφόν) στα ενοίκια χαμηλής ποιότητας ή χαμηλής ενεργειακής απόδοσης.
Οι 14 νέες παρεμβάσεις που αλλάζουν τον χάρτη των ακινήτων
Αναλυτικά, οι 14 βασικές συστάσεις της Μελέτης Εθνικής Στεγαστικής Στρατηγικής που εισέρχονται σε φάση επεξεργασίας διαμορφώνονται ως εξής:
Εθνικός δείκτης τιμών και έλεγχος ενοικίων
Θεσμοθετείται ένας ενιαίος μηχανισμός παρακολούθησης των τιμών αγοράς και μίσθωσης σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Ο δείκτης αυτός θα διαχωρίζει την ελεύθερη από τη ρυθμιζόμενη αγορά και θα λειτουργεί ως εργαλείο αναφοράς για τον καθορισμό ανώτατων ορίων μισθώματος (πλαφόν), ειδικά σε ακίνητα με χαμηλή ενεργειακή κλάση ή κακή ποιότητα κατασκευής.
Επέκταση του προγράμματος «Σπίτι Μου» μέσω τραπεζών
Το επιτυχημένο πρόγραμμα αλλάζει μοντέλο προκειμένου να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα. Αντί για απευθείας επιδότηση επιτοκίου από το κράτος, θα παρέχονται φορολογικές ελαφρύνσεις στις τράπεζες που χορηγούν στεγαστικά δάνεια με χαμηλό επιτόκιο σε νέους και νοικοκυριά με χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα.
Αλλαγές στη Golden Visa
Συνδέεται άμεσα η επενδυτική δραστηριότητα με τις στεγαστικές ανάγκες της χώρας. Οι ξένοι επενδυτές θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να αποκτούν χαρτοφυλάκιο περισσότερων του ενός ακινήτων (αντί για ένα μεγάλο ακίνητο), με την απαράβατη προϋπόθεση ότι αυτά θα διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Ψηφιακές πλατφόρμες συγκατοίκησης και στέγασης δημοσίων υπαλλήλων
Δημιουργούνται δύο νέες εξειδικευμένες πλατφόρμες. Η πρώτη θα αφορά τη φοιτητική συγκατοίκηση, όπου οι ιδιοκτήτες θα καταχωρούν κατάλληλα ακίνητα και οι φοιτητές θα αντιστοιχίζονται μεταξύ τους με κρατικές εγγυήσεις. Η δεύτερη θα λειτουργεί σε νησιωτικούς δήμους, καταγράφοντας τη ζήτηση και τη διαθέσιμη προσφορά για τη στέγαση δημοσίων υπαλλήλων (εκπαιδευτικών, γιατρών, σωμάτων ασφαλείας).
Κίνητρα σε κατασκευαστές και μειωμένος ΦΠΑ
Παρέχονται ισχυρά χρηματοδοτικά κίνητρα (χαμηλότοκα δάνεια, εγγυήσεις, επιδοτήσεις επιτοκίου) σε εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων για την ανέγερση προσιτών και κοινωνικών κατοικιών σε περιοχές με μεγάλη στεγαστική πίεση. Παράλληλα, θεσπίζεται μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ για την κατασκευή αυτών των κτηρίων, με την υποχρέωση να εκμισθωθούν μακροχρόνια με χαμηλό αντίτιμο.
Πολεοδομικές διευκολύνσεις και παραχώρηση γης
Θεσπίζονται πολεοδομικά κίνητρα (όπως αύξηση συντελεστή δόμησης και ταχεία επανάχρηση ανενεργών κτηρίων) με ανταποδοτικά οφέλη για τους ιδιοκτήτες, υπό τον όρο ότι μέρος των ακινήτων θα δοθεί για κοινωνική στέγαση. Επιπλέον, ενεργοποιείται πρόγραμμα παραχώρησης δημόσιας γης σε αναδόχους στα νησιά, με την υποχρέωση να χτίσουν σπίτια προσιτής χρήσης.
Ενιαίος Φορέας και Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης
Ιδρύεται ο Ενιαίος Φορέας Στεγαστικής Πολιτικής στη Γενική Γραμματεία Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής, ο οποίος θα συντονίζει όλα τα υπουργεία και τους δήμους για να σταματήσει ο κατακερματισμός των δράσεων, ενώ δημιουργούνται μηχανισμοί για την άμεση αντιμετώπιση της αστεγίας. Παράλληλα, δημιουργούνται τοπικά Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης στους δήμους, που θα λειτουργούν ως διάμεσοι μεταξύ ιδιοκτητών και κοινωνικών υπηρεσιών.
Ειδικό Ταμείο – Θεματοφύλακας
Συστήνεται ένας ανατροφοδοτούμενος μηχανισμός (Ταμείο) που θα συγκεντρώνει χρηματοδοτικούς πόρους και ώριμα δημόσια ακίνητα. Τα έσοδα από τις μισθώσεις των ακινήτων αυτών θα επανεπενδύονται αποκλειστικά στην επέκταση, συντήρηση και αναβάθμιση του αποθέματος των κοινωνικών κατοικιών της χώρας.
Εκσυγχρονισμός οικοδομικών αδειών
Με στόχο την ταχεία παραγωγή νέων κατοικιών, απλοποιούνται οι διαδικασίες έκδοσης αδειών μέσω της αναβάθμισης του συστήματος «e-Άδειες» και του Ενιαίου Ψηφιακού Χάρτη, ενώ αναδιαρθρώνονται οι Υπηρεσίες Δόμησης (πολεοδομίες) για τη μείωση του γραφειοκρατικού βάρους.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα