Σημαντική μείωση στην εργασιακή παραγωγικότητα μπορεί να εμφανιστεί έως και 15 χρόνια πριν από τη διάγνωση της άνοιας πρώιμης έναρξης, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό «Neurology» της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας.
Ως άνοια πρώιμης έναρξης ορίζεται κάθε μορφή άνοιας που διαγιγνώσκεται σε άτομα ηλικίας κάτω των 65 ετών. Παρότι θεωρείται λιγότερο συχνή σε σχέση με τις μορφές που εμφανίζονται σε μεγαλύτερες ηλικίες, οι επιπτώσεις της είναι ιδιαίτερα έντονες, καθώς επηρεάζει άτομα που βρίσκονται ακόμη στην ενεργό επαγγελματική τους ζωή.
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα 793 ασθενών που διαγνώστηκαν με άνοια πρώιμης έναρξης σε δύο νοσοκομεία της Φινλανδίας μέσα σε διάστημα δώδεκα ετών. Οι ερευνητές συνέκριναν την πορεία τους με εκείνη 7.926 ατόμων αντίστοιχης ηλικίας και φύλου χωρίς διάγνωση άνοιας.
Αξιοποιώντας εθνικά μητρώα, οι επιστήμονες συνέλεξαν στοιχεία για το μορφωτικό επίπεδο, την υγεία και τα εισοδήματα των συμμετεχόντων. Η παραγωγικότητα υπολογίστηκε με βάση τη διαφορά στο μέσο ετήσιο εισόδημα μεταξύ των δύο ομάδων, λαμβάνοντας υπόψη και άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η μείωση της παραγωγικότητας δεν εμφανίζεται αιφνιδιαστικά, αλλά εξελίσσεται σταδιακά, ξεκινώντας ακόμη και 15 χρόνια πριν από τη διάγνωση. Συνολικά, η μέση απώλεια παραγωγικότητας ανά άτομο υπολογίστηκε στα 74.577 ευρώ, δηλαδή περίπου 12.000 ευρώ ετησίως.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι η χρονική στιγμή έναρξης της μείωσης διαφέρει ανάλογα με τον τύπο της άνοιας. Στη νόσο Αλτσχάιμερ, η πτώση της παραγωγικότητας ξεκινά κατά μέσο όρο έξι χρόνια πριν από τη διάγνωση, ενώ στη μετωποκροταφική άνοια εμφανίζεται ακόμη νωρίτερα, περίπου έντεκα χρόνια πριν.
Όπως επισημαίνει ο νευρολόγος Έινο Σόλτζε από το Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Φινλανδίας, τα ευρήματα αυτά πιθανόν σχετίζονται με καθυστερήσεις στη διάγνωση, που αφήνουν τα συμπτώματα να εξελίσσονται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς αναγνώριση. Παράλληλα, αναδεικνύουν τις σημαντικές κοινωνικοοικονομικές συνέπειες της νόσου.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι, λόγω του αναδρομικού χαρακτήρα της μελέτης, δεν μπορεί να αποδειχθεί σχέση αιτίου-αποτελέσματος. Ωστόσο, τονίζουν την ανάγκη για μελλοντικές έρευνες που θα παρακολουθούν διαχρονικά τις γνωστικές λειτουργίες και θα συμβάλουν στην ανάπτυξη παρεμβάσεων για την πρόληψη ή την επιβράδυνση της μείωσης της παραγωγικότητας.
Η μελέτη ενισχύει την ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση, υπογραμμίζοντας ότι τα πρώτα σημάδια της άνοιας μπορεί να εμφανίζονται πολύ νωρίτερα από ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα