Σε νέα επικίνδυνη κλιμάκωση προχώρησε το Ιράν, ανακοινώνοντας ότι έβαλε στο στόχαστρο περισσότερα από δέκα πλοία που επιχείρησαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ, λίγες ώρες μετά τις αμερικανικές επιθέσεις εναντίον ιρανικών πετρελαιοφόρων.
Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι οι ιρανικές δυνάμεις έπληξαν στην περιοχή του Κόλπου δύο αμερικανικά πολεμικά πλοία, οκτώ πετρελαιοφόρα και ακόμη δέκα εμπορικά πλοία που επιχειρούσαν να περάσουν από το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις αποτελούν αντίποινα για τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς της Τρίτης σε πέντε ιρανικά δεξαμενόπλοια. Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν χαρακτήρισε τις αμερικανικές ενέργειες «προφανή απειλή» για την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια και επικαλέστηκε το δικαίωμα της «νόμιμης άμυνας».
Την ίδια ώρα, η βρετανική υπηρεσία UKMTO, που είναι αρμόδια για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, έκανε λόγο για πλοία που τυλίχθηκαν στις φλόγες σε διαφορετικά σημεία. Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί εάν υπάρχουν νεκροί ή τραυματίες, ούτε το μέγεθος πιθανών περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Παράλληλα, η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι σημειώθηκε έκρηξη στο νότιο τμήμα της χώρας, κοντά στο στενό του Ορμούζ, χωρίς να δώσει περισσότερες πληροφορίες για τα αίτια.
Νέα «απαγορευμένη ζώνη»
Η κατάσταση στον Ορμούζ προκαλεί έντονη ανησυχία στις διεθνείς αγορές, καθώς το Ιράν έχει πλέον καταστήσει ουσιαστικά απαραίτητη την εξασφάλιση άδειας για τη διέλευση πλοίων από την περιοχή. Η απαίτηση αυτή έχει απορριφθεί από τις ΗΠΑ και άλλες κυβερνήσεις της περιοχής.
Η Τεχεράνη είχε προαναγγείλει την Κυριακή τη δημιουργία, μέσα στις επόμενες ημέρες, μιας νέας «απαγορευμένης ζώνης» κοντά στη θαλάσσια οδό. Σύμφωνα με τους Φρουρούς της Επανάστασης, η ζώνη θα εκτείνεται σε τμήματα του Κόλπου του Ομάν και της Αραβικής Θάλασσας.
Οι ιρανικές αρχές προειδοποίησαν ότι τα πλοία που θα εισέρχονται στη συγκεκριμένη περιοχή χωρίς άδεια θα αντιμετωπίζουν κυρώσεις.
Από την πλευρά του, ο αμερικανικός στρατός έχει επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο, ως αντίποινα για το κλείσιμο του Ορμούζ.
Η ναυσιπλοΐα στο στενό έχει σχεδόν παραλύσει από την έναρξη του πολέμου, με σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Η νέα ένταση προκάλεσε νέα άνοδο στις τιμές του αργού.
Η τιμή του Brent αυξήθηκε κατά 3,4%, φτάνοντας στα 101,21 δολάρια το βαρέλι και ξεπερνώντας εκ νέου το όριο των 100 δολαρίων, για πρώτη φορά από τον Ιούλιο. Αντίστοιχα, το αμερικανικό West Texas Intermediate ενισχύθηκε κατά 3,25%, στα 96,05 δολάρια.
Οι όροι της Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου
Την ώρα που η στρατιωτική αντιπαράθεση συνεχίζεται, οι Φρουροί της Επανάστασης διαμηνύουν ότι ο πόλεμος θα τελειώσει μόνο εφόσον η Ουάσιγκτον σταματήσει τις απειλές και αποδεχθεί μια σειρά από βασικές απαιτήσεις της Τεχεράνης.
Μεταξύ άλλων, ζητούν από τις ΗΠΑ να μην προχωρήσουν σε νέες απειλές, να αποσύρουν τις ισραηλινές δυνάμεις από τον Λίβανο, να τερματίσουν τον αποκλεισμό της Υεμένης, να αποδεσμεύσουν ιρανικά κεφάλαια ύψους 24 δισ. δολαρίων και να μην παρέμβουν στις πυρηνικές και βαλλιστικές δυνατότητες του Ιράν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι ο πόλεμος θα τερματιστεί «αμέσως μετά» τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, στις αρχές Νοεμβρίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος εκτίμησε ακόμη ότι η ιρανική ηγεσία επιχειρεί να επηρεάσει την πολιτική κατάσταση στις ΗΠΑ.
Στο Ισραήλ, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου υποστήριξε ότι το Ιράν βρίσκεται κοντά στην κατάρρευση. Όπως ανέφερε, απομένει ακόμη έργο να ολοκληρωθεί, αλλά το βασικό ζητούμενο είναι η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος.
Στο επίκεντρο και το πυρηνικό πρόγραμμα
Παράλληλα με τις στρατιωτικές εξελίξεις, εντείνεται η διεθνής ανησυχία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Το αμερικανικό Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS) υποστηρίζει ότι το τελευταίο έτος έχουν επιταχυνθεί οι κατασκευαστικές εργασίες στο όρος Κολάνγκ, στην κεντρική Ιρανία. Οι ΗΠΑ εκτιμούν ότι στην περιοχή ενδέχεται να δημιουργηθεί υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση, με τον Ντόναλντ Τραμπ να έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αμερικανικού πλήγματος.
Την ίδια ημέρα, το διοικητικό συμβούλιο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας αποφάσισε την παραπομπή του ιρανικού πυρηνικού φακέλου στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, επικαλούμενο την «αθέτηση» υποχρεώσεων από την Τεχεράνη.
Η συμφωνία κατανόησης που είχαν συνάψει στα μέσα Ιουνίου οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν, με στόχο να ανοίξει ο δρόμος για τον τερματισμό της σύγκρουσης, κατέρρευσε τον Ιούλιο. Έκτοτε, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν ουσιαστικά σε αδιέξοδο, ενώ η κατάσταση στον Ορμούζ προσθέτει ένα ακόμη κρίσιμο μέτωπο στην ήδη εκρηκτική κρίση.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα